సీఈసీపై అభిశంసన తీర్మానం కేవలం రాజకీయ అస్త్రమేనా?

శుక్రవారం (మార్చి 13)న, తృణమూల్ బెనర్జీ ప్రధాన ప్రత్యర్థులైన వామపక్ష పార్టీలతో సహా మొత్తం INDI బ్లాక్‌ను కుమార్‌పై నోటీసుకు మద్దతు ఇవ్వడంలో విజయం సాధించడమే కాకుండా, ఏడాది క్రితం ప్రతిపక్ష సంకీర్ణం నుంచి నిష్క్రమించిన అరవింద్ కేజ్రీవాల్ ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ (AAP) మద్దతును కూడా పొందగలిగింది.

రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 324 (5), ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్, ఇతర ఎన్నికల కమిషనర్ల చట్టం, 2023లోని సెక్షన్ 11 (2)ను అమలు చేస్తూ ఇండి బ్లాక్ చేసిన అభిశంసన తీర్మానాన్ని డీకోడ్ చేస్తూ, "రుజువైన దుష్ప్రవర్తన", "పక్షపాత ప్రవర్తన" వంటి అనేక కారణాల వల్ల కుమార్‌ను పదవి నుంచి తొలగించాలని కోరుతూ ప్రతిపక్షం పార్లమెంటు ఉభయ సభలలో విడివిడిగా నోటీసులు సమర్పించింది.

తృణమూల్ ఎంపీలు ప్రారంభించినప్పటికీ, లోక్‌సభలో 130 మంది ఎంపీలు, రాజ్యసభలో 63 మంది ఎంపీలు నోటీసులను ఆమోదించారు. లోక్‌సభలో CECని అభిశంసించే తీర్మానం కోసం నోటీసును ప్రతిపాదిస్తే కనీసం 100 మంది ఎంపీలు, రాజ్యసభ విషయంలో 50 మంది ఎంపీలు సంతకం చేయాలని రాజ్యాంగం నిర్దేశిస్తుంది. అందువల్ల తృణమూల్ అందరి సాయం తీసుకోవాల్సి వచ్చింది.

లోక్‌సభలో బిర్లాపై ప్రవేశపెట్టిన తీర్మానాన్ని ఆమోదించడానికి ప్రతిపక్షానికి తగినంత సంఖ్యాబలం లేనట్లే, CECని అభిశంసించడానికి పార్లమెంటు ఉభయ సభలలో అవసరమైన బెంచ్ బలం కూడా లేదు. వాస్తవానికి, కుమార్‌పై ప్రతిపక్షం ఇచ్చిన నోటీసును లోక్‌సభ స్పీకర్, రాజ్యసభ చైర్మన్ ఆమోదిస్తారని భావించినప్పటికీ, ముందు ఉన్న ప్రక్రియ చాలా సుదీర్ఘంగా ఉంది.

లోక్‌సభ స్పీకర్‌ను తొలగించే వ్యవస్థతో కలిపితే CECని అభిశంసించే ప్రక్రియ చాలా క్లిష్టంగా ఉంటుంది. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 324 (5) ప్రకారం, "సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిగా ఇలాంటి కారణాల వల్ల తప్ప ఆయన పదవి నుంచి తొలగించరాదు". దీని అర్థం కుమార్‌ను అభిశంసించాలనే ప్రతిపక్షం ప్రతిపాదనను ఆమోదించినప్పటికీ, అది పార్లమెంటులో చర్చకు రావడానికి చాలా సమయం పడుతుంది.

ప్రతిపాదనను ఆమోదించినట్లయితే, ప్రతిపక్ష ఎంపీలు కుమార్‌పై మోపిన ఆరోపణలను రుజువు చేయడానికి ముందుగా ముగ్గురు సభ్యుల విచారణ కమిటీని ఏర్పాటు చేయాలి. విచారణ కమిటీ తన పనిని పూర్తి చేసి, తన నివేదికను పార్లమెంటుకు సమర్పించిన తర్వాత మాత్రమే ఈ విషయం వివరణాత్మక చర్చకు వస్తుంది. వచ్చే వారం ప్రారంభంలో బెంగాల్, తమిళనాడు, కేరళ, అస్సాం, పాండిచ్చేరి అసెంబ్లీ ఎన్నికల షెడ్యూల్‌ను కుమార్ ప్రకటించే అవకాశం ఉన్నందున, ప్రస్తుతం ఇది రాజకీయ ప్రాధాన్యాన్ని సంతరించుకుంది.

CEC అభిశంసనకు అవసరమైన సంఖ్యాపరమైన అవసరం కూడా లోక్‌సభ స్పీకర్‌ను తొలగించడానికి అవసరమైన దానికంటే ఎక్కువగా ఉంటుంది. అయితే ట్రెజరీ బెంచ్‌ల మద్దతు లేకుండా ప్రతిపక్షం నేరుగా ప్రతిపాదించినట్లయితే, రెండూ ఆమోదించడం దాదాపు అసాధ్యం.

స్పీకర్‌ను తొలగించడానికి, లోక్‌సభలోని పూర్తి సభ్యులలో (273 మంది సభ్యులు) సాధారణ మెజారిటీతో ఈ తీర్మానానికి మద్దతు ఇవ్వాలి, కానీ CEC అభిశంసన విషయంలో, ఈ అవసరం నోటీసు ఉద్భవించే సభలోని "మొత్తం సభ్యత్వంలో మెజారిటీ"గా, "సభలో హాజరై ఓటు వేసే సభ్యులలో మూడింట రెండు వంతుల కంటే తక్కువ కాకుండా మెజారిటీ"గా నిర్ణయించబడుతుంది.

అందువల్ల, ప్రతిపక్ష నాయకులు బిర్లాపై తమ తీర్మానం మాదిరిగానే, కుమార్‌పై నోటీసు కూడా రాజకీయ దృక్పథానికి సంబంధించినదని అంగీకరిస్తున్నారు. ఎన్నికల కమిషన్ ఇష్టపూర్వక సహకారంతో మొత్తం ఎన్నికల ఉపకరణాన్ని అధికార BJP క్రమపద్ధతిలో హైజాక్ చేసిందనేది ఇండి బ్లాక్ నాయకత్వం పునరావృత ఆరోపణ. గత జూన్‌లో బీహార్‌తో SIR ప్రారంభించడం, దాని తర్వాత దేశవ్యాప్త అమలు, ఎన్నికల వాతావరణాన్ని బిజెపికి అనుకూలంగా మార్చడానికి బిజెపి-ఈసి కలయిక చేసిన మరో ప్రయత్నం అని ప్రతిపక్ష పార్టీలు పేర్కొన్నాయి.

ది ఫెడరల్‌తో మాట్లాడిన ప్రతిపక్ష కూటమిలోని నాయకులు కుమార్‌ను "అత్యంత అహంకారి" "పక్షపాత" సిఈసిగా ​​అభివర్ణించారు. ఆయన ఎన్నికల సంఘం బీజేపీకి అనుకూలంగా వ్యవహరిస్తోందని వారు ఆరోపించారు. టీఎంసీ అధినేత్రి మమతా బెనర్జీ, ఆమె పార్టీ అనుచరులు.. కొన్ని సందర్భాలలో, కుమార్‌ను "అబద్ధాలకోరు", "దొంగ" అని బహిరంగంగా విమర్శించారు.

బిజెపి అగ్ర నాయకత్వం ఆదేశం మేరకు తృణమూల్, బెంగాల్ ప్రజలకు వ్యతిరేకంగా ఆయన వ్యవహరించారని ఆరోపించారు. బెనర్జీ పార్టీకి చెందిన ఒక సీనియర్ నాయకుడు ‘ది ఫెడరల్‌’తో మాట్లాడుతూ, కుమార్‌పై తృణమూల్ నేతృత్వంలోని తీర్మానం బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి ఇమేజ్‌ను "పునరుద్ఘాటించడానికి, పెంచడానికి" ఉద్దేశించబడింది, "బెంగాల్ అంతకు మించి బిజెపికి అత్యంత బలీయమైన ప్రత్యర్థి, కాషాయ పార్టీకి వ్యతిరేకంగా ఆమె పోరాటంలో ఆమెకు అందుబాటులో ఉన్న ప్రతి మార్గాన్ని ఖాళీ చేస్తుంది" అన్నారు.

"SIR మొత్తం ప్రతిపక్షానికి ఒక సమస్యగా మారింది. ఇది బీహార్‌తో ప్రారంభమైంది. బీహార్‌లోని అన్ని ప్రతిపక్ష పార్టీలు నిరసన తెలిపాయి. SIRకి వ్యతిరేకంగా వివిధ పార్టీలు సుప్రీంకోర్టుకు వెళ్లి చట్టబద్ధంగా పోరాడాయి. కానీ ఈ అంశంపై ముందుండి పోరాడిన దేశంలోని ఏకైక ప్రతిపక్ష నాయకురాలు మా నాయకురాలు మమతా బెనర్జీ. ఆమె స్వయంగా సుప్రీంకోర్టుకు వెళ్లి, CECని కూడా కలిసింది. తృణమూల్ ఓటర్లలో ఒక వర్గం ఓటర్లను, క్రమపద్ధతిలో తొలగించబడుతున్న చట్టవిరుద్ధమైన పద్ధతికి వ్యతిరేకంగా ఆమె వీధుల్లోకి వచ్చారు.

ఇప్పుడు, విజయం సాధించడానికి మాకు సంఖ్యాబలం లేదని మాకు తెలిసినప్పటికీ, ఈ వ్యక్తి (కుమార్) EC (sic)తో పూర్తిగా రాజీ పడ్డాడని పార్లమెంటరీ రికార్డు విషయంగా మారడానికి మేము CECకి వ్యతిరేకంగా ఈ తీర్మానాన్ని తీసుకువస్తున్నాము," అని తృణమూల్ కాంగ్రెస్ మాజీ ఎంపీ, పార్టీ ప్రతినిధి కునాల్ ఘోష్ ది ఫెడరల్‌తో అన్నారు.

ఇటీవలి సంవత్సరాలలో చాలా ప్రతిపక్ష పార్టీలు పోల్ ప్యానెల్‌తో అసౌకర్య పోటీని ఎదుర్కొన్నాయి. SIRని BJPకి అనుకూలంగా దుర్వినియోగం చేస్తున్నారని నమ్ముతున్నందున, కుమార్ అభిశంసనను కోరే ప్రణాళికలో వారిని చేర్చడానికి బెనర్జీ పార్టీ పెద్దగా ప్రయత్నించలేదు. బెనర్జీతో కష్టమైన సంబంధాలు కలిగి ఉన్న కాంగ్రెస్ పార్టీ మొదట్లో ఓడిపోయింది కానీ చివరికి గత వారం ప్రతిపక్షాలు ఐక్యంగా CECని అభిశంసించే ప్రయత్నానికి మద్దతు ఇస్తేనే బిర్లాపై తీర్మానానికి మద్దతు ఇస్తామని తృణమూల్ స్పష్టం చేయడంతో అంగీకరించింది.

అభిశంసన ప్రతిపాదనను బిజెపి ఉపయోగించుకుంటుందా? అయినప్పటికీ, బిర్లాను తొలగించాలనే ప్రయత్నం విఫలమైన వెంటనే CECని అభిశంసించాలనే ప్రయత్నం ప్రతిపక్ష ప్రతిష్టను పెంచడంలో పెద్దగా సహాయపడదు కానీ చివరికి బిజెపి దోపిడీకి గురికావచ్చని ప్రతిపక్షాలలోని కొన్ని వర్గాలు ఆందోళన చెందుతున్నాయి.

కుమార్ పై అభిశంసన తీర్మానం ఆమోదిస్తే, ప్రతిపక్షాలకు విడ్డూరమైన సమస్య ఎదురవుతుందని సీనియర్ న్యాయవాది, ప్రతిపక్ష ఎంపీ ఒకరు అన్నారు. “స్పీకర్ లేదా సిఇసిపై మా ఫిర్యాదులు ఎంత నిజమైనవైనా, ఉన్నత రాజ్యాంగ పదవుల్లో ఉన్న వ్యక్తులను, అది లోక్‌సభ, రాజ్యసభ ప్రిసైడింగ్ అధికారులు లేదా సీఈసీ లేదా మరెవరైనా కావచ్చు, వారిని తొలగించడానికి రాజ్యాంగం మాకు ఇచ్చిన ఈ సాధనాలు అసాధారణమైన సాధనాలు, వాటిని చివరి ప్రయత్నంగా మాత్రమే ఉపయోగించాలి.

మీరు అప్పుడప్పుడు వారిని ప్రార్థించడం అలవాటు చేసుకోకూడదు. దురదృష్టవశాత్తు, మేము చేస్తున్నది అదే. గత ఐదు సంవత్సరాలలో, రాజ్యసభ డిప్యూటీ చైర్మన్‌ను తొలగించడానికి ప్రయత్నించాము. తరువాత రాజ్యసభ చైర్మన్‌ను తొలగించడానికి ప్రయత్నించాము.

ఇప్పుడు, కొన్ని రోజుల్లో, లోక్‌సభ స్పీకర్ సీఈసీ తొలగించడానికి ప్రయత్నిస్తున్నాము. మేము తీసుకువచ్చిన ఈ తీర్మానాలు వాస్తవానికి మా నిరాశకు ఎన్నికల్లో గెలవలేకపోవడానికి సంకేతాలు అని చెప్పడానికి బీజేపీ ఈ అవకాశాలను ఉపయోగించుకుంటున్నప్పుడు మేము తీవ్రంగా ఓడిపోయిన వారిగా కనిపిస్తున్నాము ”అని కాంగ్రెస్ నాయకుడు ఒకరు అన్నారు.

కుమార్ పై అభిశంసన తీర్మానం ఆమోదిస్తే, అది ప్రతిపక్షాలకు విరుద్ధమైన సమస్యను కలిగిస్తుందని సీనియర్ న్యాయవాది, ప్రతిపక్ష ఎంపీ ఒకరు అన్నారు. "ఈ నోటీసు కొంతమంది నాయకుల తప్పుడు అవగాహన నుంచి వచ్చినట్లు కనిపిస్తోంది, ఇది ప్రతిపక్షం CECని పార్లమెంటులో EC అతని పక్షపాత ప్రవర్తనను బహిర్గతం చేయడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. ఈ నోటీసు కోసం ఒత్తిడి చేసిన మన గౌరవనీయ సహచరులు గ్రహించని విషయం ఏమిటంటే, లోక్‌సభ స్పీకర్‌పై కాంగ్రెస్ చేసిన తీర్మానం ఓడిపోవాల్సి ఉన్నప్పటికీ, స్పీకర్ పనితీరుపై లోక్‌సభలో ఫిర్యాదులను వినిపించే అవకాశం ప్రతిపక్షానికి ఇచ్చినప్పటికీ, CECకి వ్యతిరేకంగా నోటీసు అలా చేయలేదు" అన్నారు.

"CEC ని తొలగించే ప్రక్రియ సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిని తొలగించే ప్రక్రియ మాదిరిగానే ఉండాలి. అదేంటి? మీకు అవసరమైన సంతకాల సంఖ్య వచ్చిన తర్వాత మీరు నోటీసును సమర్పించండి. నోటీసును ఆమోదించినట్లయితే, ఏ సభ ప్రిసైడింగ్ అధికారి నోటీసును అంగీకరించారో, న్యాయమూర్తుల విచారణ చట్టం కింద ఉన్న న్యాయమూర్తుల అభిశంసనకు సంబంధించిన విచారణ కమిటీని ఏర్పాటు చేయాలని నిర్దేశిస్తారు. విచారణ జరుగుతుంది. నివేదిక వస్తుంది. కాబట్టి కనీసం ఆ చివరి దశ వరకు, మీ నోటీసుపై చర్చకు కూడా అనుమతించాల్సిన అవసరం చైర్‌కు లేదు. కాబట్టి CEC ని తొలగించాలని కోరడం ద్వారా మీరు ఏమి సాధించబోతున్నారు? నాకు అర్థం కాలేదు." అన్నారు.