ఎప్పట్లాగే ఎన్నికలు జరిగే రాష్ట్రాలకే ఎక్కువ నిధులా?
కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ ప్రవేశపెట్టే బడ్జెట్ వైపే అందరి చూపు
ఈ ఏడాది మార్చి-ఏప్రిల్లో పశ్చిమ బెంగాల్, అస్సాం, తమిళనాడు, కేరళ రాష్ట్రాల అసెంబ్లీ ఎన్నికలు జరగనున్నాయి. ఫిబ్రవరి 1న కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ 2026-27 బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టబోతున్నారు.
ఇందులో ఎన్నికల కోసం ఆయా రాష్ట్రాలకు ఏమైన తాయిలాలు ప్రకటించబోతున్నారా? అని విశ్లేషణలు వినిపిస్తున్నాయి. గత దశాబ్దంలో నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వం కేంద్ర బడ్జెట్లు ప్రవేశపెట్టిన ప్రతిసారి ఎన్నికలు జరగనున్న రాష్ట్రాలకు ఎక్కువ కేటాయింపులు చేశారు.
వీటిని పెద్ద పాన్-ఇండియా చొరవలుగా చెప్పవచ్చు. ఎన్నికల లాభాల కోసం కేంద్ర బడ్జెట్ ను ఆయుధాలుగా వాడుతున్నారు. అయితే గత రెండు బడ్జెట్లు ఈ నమూనా నుంచి కాస్త దూరం అయ్యాయి.
2024 సార్వత్రిక ఎన్నికలల్లో పార్టీకి అనుకున్నన్నీ స్థానాలు రాలేదు. ఇతర పార్టీలపై ఆధారపడాల్సి వచ్చింది. ఈ నేపథ్యంలో జూలై 2024, ఫిబ్రవరి 2025లో సీతారామన్ సమర్పించిన బడ్జెట్లు దిశను మార్చుకున్నాయి.
ఈ రెండు బడ్జెట్ లో ఎన్డీఏలో కీలక భాగస్వామి అయిన నితీశ్ కుమార్, ఎన్. చంద్రబాబు నాయుడు పాలించే రాష్ట్రాలకు దక్కాయి. అదేవిధంగా, 2024లో బిజెపి ఎదుర్కొన్న ఎన్నికల ఎదురుదెబ్బలు పెరుగుతున్న నిరుద్యోగాన్ని భావోద్వేగ పోల్ ప్లాంక్గా చేయడంలో ప్రతిపక్షం సాధించిన విజయానికి కారణమని చెప్పగా, సీతారామన్ ఉద్యోగ సృష్టిని పెంచడానికి ప్రైవేట్ రంగంలో ఉపాధి-సంబంధిత ప్రోత్సాహకాలు (ELI), ఇంటర్న్షిప్ పథకాలను కూడా ఆవిష్కరించారు.
రాబోయే బడ్జెట్ 2024 తర్వాత ఎన్నికల కారణంగా ఉన్న రాష్ట్రాలతో నేరుగా పాల్గొనే విధానాన్ని అనుసరిస్తుందా? బీజేపీ ఎన్నికలలో కష్టంగా ఎదుర్కొనే వాటిపై దృష్టి పెడుతుందా లేక 2024 ముందు ట్రెండ్కి తిరిగి వస్తుందా అనేది ఆదివారం మాత్రమే తెలుస్తుంది.
అయితే, 2024కి ముందు మోడీ చాకచక్యంగా ప్యాక్ చేసిన భారీ ప్రకటనల బ్లూప్రింట్ను అనుసరించి, 2026 బడ్జెట్ ప్రజాదరణను సంతరించుకుంటుందని చెప్పడానికి కారణాలు ఉన్నాయి.
జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హమీ పథకానికి చెల్లుచీటి..
UPA హాయాంలో తీసుకొచ్చిన మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ చట్టం (MGNREGA) ను పార్లమెంట్ రద్దు చేసి, దాని స్థానంలో వికసిత్ భారత్ గ్యారెంటీ ఫర్ రోజ్గార్, అజీవిక మిషన్ (గ్రామీణ్) చట్టం లేదా VB-G RAM G చట్టంతో భర్తీ చేసింది.
ఇది ప్రవేశపెట్టిన కొన్ని నెలల తర్వాత బడ్జెట్ వస్తుంది. కేంద్రం వివాదాస్పద కొత్త చట్టం కారణంగా బిజెపికి కలిగే ఎన్నికల నష్టాన్ని పూడ్చడానికి సీతారామన్ కేంద్ర బడ్జెట్ను ఎలా ఉపయోగిస్తారో చూడాలి. కాంగ్రెస్తో సహా వివిధ ఇండి కూటమి నాయకులు ది ఫెడరల్తో అన్నారు.
కాంగ్రెస్, బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి మమతా బెనర్జీ, తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రి MK స్టాలిన్, వామపక్ష పార్టీలకు చెందిన CPI(M), CPI వంటి ప్రతిపక్ష పార్టీలు MGNREGA స్థానంలో VB-G RAM Gని ప్రవేశపెట్టడాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ ఐక్యంగా నిరసనలు తెలుపుతున్నాయి.
ఈ పార్టీలు, విస్తృత INDI బ్లాక్లోని ఇతరులు, VB-G RAM G ఉద్దేశ్యం MGNREGA గత రెండు దశాబ్దాలుగా నిర్మించిన గ్రామీణ ఉపాధి హామీ చట్రాన్ని కూల్చివేయడమేనని ఆరోపిస్తున్నారు.
కొత్త చట్టం ఇప్పుడు రాష్ట్రాలపై 40 శాతం ఖర్చు మోపుతుంది - పూర్తిగా కేంద్ర నిధులతో నడిచే MGNREGAకి విరుద్ధంగా విబీ రామ్ జీ నడుస్తుంది. ముఖ్యంగా ప్రతిపక్ష సంస్థల నేతృత్వంలోని ప్రభుత్వాలు, ఆర్థిక వనరుల కొరత, పెరుగుతున్న రుణ భారం గురించి ఆందోళన చెందుతున్న సమయంలో వీబీ జీ రామ్ జీ తీసుకొచ్చారని గగ్గోలు పెడుతున్నాయి.
నిరుద్యోగం నిందను రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలపై మోపడానికి కేంద్రం ఇలాంటి పథకాన్ని తీసుకొచ్చిందని ఆరోపిస్తున్నాయి. కాంగ్రెస్ ఇప్పటికే దేశవ్యాప్తంగా MGNREGA బచావో సంగ్రామ్ - MGNREGA పునరుద్ధరణ డిమాండ్ చేస్తూ 45 రోజుల పాటు నిరసన ప్రదర్శన నిర్వహిస్తోంది.
గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో బిజెపి పెరుగుతున్న ఎన్నికల జోరును అరికట్టడానికి ఈ ప్రచారం పార్టీకి సహాయపడుతుందని కాంగ్రెస్ పెద్దలు ఆశిస్తున్నారు. అందువల్ల, MGNREGA రద్దు బిజెపికి విసిరిన రాజకీయ సవాలును సీతారామన్ ఎలా ఎదుర్కొంటుందో చూడటానికి ప్రతిపక్షం జాగ్రత్తగా వేచి చూస్తోంది.
"కేటాయింపులను తగ్గించడం ద్వారా, రాష్ట్రాల బకాయిలను క్లియర్ చేయకుండా MGNREGAను తొలగించడానికి మోదీ ప్రభుత్వం దశాబ్ద కాలంగా ప్రయత్నిస్తోంది. శీతాకాల సమావేశాల్లో (గత నెల), ప్రభుత్వం చట్టాన్ని రద్దు చేసింది. కేంద్రం రాష్ట్రాల అన్ని హక్కులను లాక్కుంటూ అన్ని జవాబుదారీతనం, బాధ్యతలను వారికి అప్పగించింది” అని కాంగ్రెస్ సీనియర్ రాజ్యసభ ఎంపీ ది ఫెడరల్తో అన్నారు.
"బడ్జెట్లో ఈ విషయంలో ఆర్థిక మంత్రి ఏమి చేస్తారో చూడటానికి మాకు చాలా ఆసక్తిగా ఉంటుంది. VB-G RAM G కోసం ఎలాంటి కేటాయింపులు చేస్తారు? గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఉద్యోగ సృష్టి కోసం ఆమె ఏదైనా కొత్త పథకాన్ని తీసుకువస్తుందా? ఆమె ప్రకటించిన ELI ప్రోత్సాహకాలు ఒక సంవత్సరంలోనే నీరుగారిపోయాయి.
ఈ పథకాలు వాస్తవానికి ఉద్యోగ సృష్టిలో సహాయపడ్డాయని సూచించడానికి విశ్వసనీయ డేటా లేదు. సాధారణంగా ఉపాధిని పెంచడానికి ఆమె ఏమి చేస్తుంది" అని ఆయన అన్నారు.
గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా MGNREGA కోసం బెంగాల్ ప్రభుత్వానికి చెల్లించాల్సిన బకాయిలను క్లియర్ చేయడానికి కేంద్రం నిరాకరించిందని ఆరోపిస్తూ కేంద్రంతో చాలా కాలంగా విభేదిస్తున్న తృణమూల్ కాంగ్రెస్, UPA కాలం నాటి చట్టాన్ని రద్దు చేయడం వల్ల రెండు నెలల్లో జరగనున్న బెంగాల్ ఎన్నికల్లో బిజెపికి భారీ నష్టం వాటిల్లుతుందని బలంగా నమ్ముతోంది.
కేంద్ర బడ్జెట్లో సీతారామన్ "కేంద్ర నిధులలో బెంగాల్కు హక్కుగా ఉన్న వాటాను దోచుకోవడానికి" చేసే ఏ ప్రయత్నానికైనా "పార్లమెంటులో, బెంగాల్ వీధుల్లో తగిన సమాధానం" లభిస్తుందని తృణమూల్ నాయకుడు ఒకరు హెచ్చరించారు.
ఎన్నికలు జరిగే రాష్ట్రాలపై వరాలు ఉంటాయా?
కేంద్ర ఆర్థికమంత్రి సీతారామన్ ప్రవేశపెట్టే బడ్జెట్ లో ఎన్నికలు జరగనున్న అస్సాంకు, తమిళనాడు, కేరళకు ఎంత కేటాయింపులు చేస్తుందో కూడా ప్రతిపక్షాలు ఆసక్తిగా గమనిస్తున్నాయి. అస్సాంలో గత రెండు పర్యాయాలుగా బీజేపీ ప్రభుత్వమే ఉంది. వీటికి ఎక్కువ నిధులు, ఇతర రాష్ట్రాలకు తక్కువ నిధులు కేటాయిస్తే అది రాజకీయ చర్చగా మారే అవకాశం ఉంది.
ఇటీవల బెంగాల్ నుండి ప్రధానమంత్రి వందే భారత్ స్లీపర్ రైలును ప్రారంభించడంతో, కేంద్ర బడ్జెట్లో రైలు కనెక్టివిటీతో పాటు హైవే మౌలిక సదుపాయాల పరంగా బెంగాల్ - అస్సాంలకు భారీ నిధులు కేటాయించబడతాయనే ఊహాగానాలు చెలరేగాయి. ఈ దక్షిణాది రాష్ట్రాలలో ఆర్థిక కార్యకలాపాలను ప్రత్యక్షంగా ప్రభావితం చేసే షిప్పింగ్, మత్స్య సంపద, హైవే మౌలిక సదుపాయాల వంటి రంగాలకు బడ్జెట్ "భారీ కేటాయింపులు" చేస్తుందని కేరళ, తమిళనాడు ప్రతిపక్ష నాయకులు భావిస్తున్నారు.
Next Story