ఆకాశమే హద్దుగా సాగిన స్వర ప్రయాణం ఆగింది.. కన్నీటి వీడ్కోలు!

తరతరాలను తన స్వరంతో అలరించిన గొంతు మూగబోయింది. భారతీయ సంగీత సామ్రాజ్యానికి పట్టాభిషేకం చేసిన ఓ ‘స్వర ధ్రువతార’ నేలరాలింది. ఎనిమిది దశాబ్దాల సంగీత ప్రయాణం నేటితో ముగిసింది.

భారతీయ సినీ సంగీత ప్రపంచంలో పెను విషాదం నెలకొంది. తన విలక్షణమైన గొంతుతో దేశ విదేశాల్లో కోట్లాది మంది అభిమానులను సంపాదించుకున్న లెజెండరీ గాయని ఆశా భోంస్లే (92) ఆదివారం తుదిశ్వాస విడిచారు. ముంబయిలోని బ్రీచ్ క్యాండీ ఆస్పత్రిలో చికిత్స పొందుతూ ఆమె కన్నుమూశారు. శనివారం రాత్రి ఊపిరితిత్తుల ఇన్ఫెక్షన్, తీవ్రమైన నీరసంతో ఆమె ఆస్పత్రిలో చేరారు. ఆమె మరణ వార్తను కుమారుడు ఆనంద్ భోంస్లే ధ్రువీకరిస్తూ కన్నీటిపర్యంతమయ్యారు. రేపు సాయంత్రం 4 గంటలకు ముంబయిలోని శివాజీ పార్క్‌లో ఆమె అంత్యక్రియలు అధికారిక లాంఛనాలతో జరగనున్నాయి.

ఎనిమిది దశాబ్దాల ప్రస్థానం.. మరువలేని మధుర గీతాలు

ఆశా భోంస్లే ప్రస్థానం ఒక అద్భుతం. 1933లో జన్మించిన ఆమె, కేవలం 10 ఏళ్ల ప్రాయంలోనే పాట పాడటం మొదలుపెట్టారు. ఆశా భోంస్లే చిన్న వయసులోనే ఎన్నో కష్టాలను చూశారు. తండ్రి మరణం, ఇంట్లో పేదరికం భరించలేక.. కేవలం 16 ఏళ్ల వయసులోనే తన కన్నా వయసులో పెద్దవాడైన గణ్‌పత్‌రావు భోంస్లేను ప్రేమించి పెళ్లి చేసుకున్నారు. కానీ ఆ బంధం ఆమెకు చేదు జ్ఞాపకాలను మిగిల్చింది. ఇద్దరు పిల్లలు పుట్టాక, మూడో బిడ్డ కడుపులో ఉన్న సమయంలో భర్త పెట్టిన చిత్రహింసలు భరించలేక పుట్టింటికి పారిపోయి వచ్చారు. ఒక దశలో ఆత్మహత్య చేసుకోవాలని భావించినా, కడుపులో ఉన్న బిడ్డ కోసం మనసు మార్చుకుని, తన గొంతునే జీవనాధారంగా చేసుకుని సినీ ప్రయాణం మొదలుపెట్టారు.

క్లబ్ సాంగ్స్ నుంచి క్లాసిక్స్ వరకు..

ఆరంభంలో స్టార్ హీరోయిన్లకు లతా మంగేష్కర్ పాటలు పాడితే, ఆశాకు కేవలం క్లబ్ సాంగ్స్, వ్యాంప్ సాంగ్స్ మాత్రమే ఇచ్చేవారు. కానీ హెలెన్ వంటి నటీమణులకు ఆమె పాడిన ‘పియా తూ అబ్‌తో ఆజా’, ‘యే మేరా దిల్‌’ వంటి పాటలు ఆమెను సంచలనంగా మార్చాయి. ఆ తర్వాత ఎస్‌.డి.బర్మన్, ఓ.పి.నయ్యర్ వంటి దర్శకులు ఆమెలోని అసలైన ప్రతిభను గుర్తించి క్లాసిక్ సాంగ్స్ ఇచ్చారు. ముఖ్యంగా ఓ.పి.నయ్యర్ గారు లతాజీతో కాకుండా, దాదాపు తన అన్ని పాటలను ఆశా తోనే పాడించడం ఒక విశేషం.

ఆర్‌.డి.బర్మన్‌తో సరికొత్త ప్రస్థానం

లెజెండరీ మ్యూజిక్ డైరెక్టర్ ఆర్‌.డి.బర్మన్‌తో ఆమె అనుబంధం ఆమె కెరీర్‌ను మరో మలుపు తిప్పింది. వీరిద్దరూ వివాహం చేసుకున్న తర్వాత ‘చురాలియా హై’, ‘దమ్‌ మారో దమ్‌’ వంటి ఎన్నో ఆల్‌టైమ్ హిట్స్ వచ్చాయి. ఇక ‘ఉమ్రావ్‌ జాన్‌’ సినిమాతో ఆశా భోంస్లే చరిత్ర సృష్టించారు. గజల్స్ అంటే కేవలం లతా మంగేష్కర్ మాత్రమే పాడగలరన్న అపోహను చెరిపేస్తూ, ‘దిల్‌ చీజ్‌ క్యా హై’ వంటి పాటలతో జాతీయ పురస్కారాన్ని అందుకుని విమర్శకుల ప్రశంసలు పొందారు. ఆమె ప్రతిభకు గుర్తింపుగా కేంద్రం పద్మ విభూషణ్, దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డులతో గౌరవించింది.

తెలుగు పాటలు.. తీపి జ్ఞాపకాలు: మనతో ఆశా అనుబంధం

ఆశా భోంస్లే గారు దేశవ్యాప్తంగా వేల పాటలు పాడినా, తెలుగు వారితో ఆమెకు ఒక ప్రత్యేకమైన అనుబంధం ఉంది. ఆమె తెలుగులో పాడిన పాటల సంఖ్య తక్కువే కావొచ్చు, కానీ ప్రతి పాట ఒక ఆణిముత్యం. 80వ దశకం నుండి 2007 వరకు ఆమె తెలుగు సినీ పరిశ్రమలో తన గొంతుతో మెరిశారు.

ఇది మౌనగీతం... (పాలు నీళ్లు): తెలుగులో ఆశా గారు పాడిన మొదటి పాట ఇది. విషాదాన్ని స్వరంతో ఎలా పలకించవచ్చో ఈ పాట నిరూపించింది.

నాలో ఊహలకు... (చందమామ): నేటి తరం యువతకు కూడా ఎంతో ఇష్టమైన పాట. ఆమె గొంతులోని మాధుర్యం ఈ పాటను ఎవర్ గ్రీన్ హిట్ చేసింది.

సీతాకాలం ప్రేమకు... (అశ్వమేథం): ఎస్.పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం గారితో కలిసి పాడిన ఈ మెలోడీ సాంగ్ ఒక అద్భుతం.

ఓ ప్రేమా... (అశ్వమేథం): రొమాంటిక్ మెలోడీలలో ఆశా గారి మార్కును చాటిచెప్పిన గీతం.

ఐసాలకిడీ... (పవిత్ర బంధం): విక్టరీ వెంకటేష్ సినిమాలో ఈ పాట అప్పట్లో ఒక ఊపు ఊపేసింది. ఆమె వెరైటీ మాడ్యులేషన్‌కు ఇది నిదర్శనం.

జీవితం సప్తసాగర గీతం... (చిన్ని కృష్ణుడు): సంగీత ప్రియులను అలరించిన మరో అద్భుతమైన పాట.

మాఘమాసం... (స్వాతి కిరణం): క్లాసికల్ టచ్ ఉన్న పాటలను కూడా ఆమె ఎంత అద్భుతంగా పాడగలరో ఈ పాట నిరూపిస్తుంది.

అన్నమయ్య సంకీర్తనలు: కేవలం సినీ గీతాలే కాదు, ‘లాలనము నూచెరు’, ‘సత్యాభామ సరసపు’ వంటి అన్నమాచార్య కీర్తనల ద్వారా భక్తి రసాన్ని కూడా పండించారు.

సినిమా ఏదైనా, సందర్భం ఏదైనా.. తన పాటలతో తెలుగు వారి ఇళ్లలో ఒక సభ్యురాలిగా మారిపోయారు ఆశా భోంస్లే. ఆమె భౌతికంగా మన మధ్య లేకపోయినా, ఈ పాటల రూపంలో ఆమె గొంతు ఎప్పటికీ మనతోనే ఉంటుంది.

తెలుగు ఉచ్చారణపై మక్కువ: సాధారణంగా ఇతర భాషా గాయనీ గాయకులు తెలుగులో పాడేటప్పుడు స్పష్టత లోపిస్తుంటుంది, కానీ ఆశా గారు తెలుగు పదాలను ఎంతో స్పష్టంగా, భావయుక్తంగా పలికేవారు. అందుకే ఆమె పాడిన డబ్బింగ్ పాటలు కూడా స్ట్రెయిట్ సినిమాల పాటల్లాగే ఆకట్టుకునేవి.

దిగ్గజాలతో ప్రయాణం: తెలుగులో ఇళయరాజా, కె.వి. మహదేవన్ వంటి దిగ్గజ సంగీత దర్శకుల సారథ్యంలో ఆమె అద్భుతమైన గీతాలను ఆలపించారు. భాష ఏదైనా భావం ఒక్కటే అని నిరూపించిన ఆమె, తెలుగు శ్రోతల హృదయాల్లో ఎప్పటికీ ఒక ‘మౌన గీతం’లా మిగిలిపోతారు.

లతాజీతో అనుబంధం.. అక్క ఒడికే చేరిన చెల్లెలు!

ఆశా భోంస్లే జీవితం ఒక సంఘర్షణ. తన సొంత సోదరి, దిగ్గజ గాయని లతా మంగేష్కర్‌తో ఆమెకు ఉన్న విభేదాల గురించి ఎన్నో కథనాలు వచ్చాయి. చిన్న వయసులోనే ఇంటి నుంచి వెళ్లి పెళ్లి చేసుకోవడం వల్ల వీరి మధ్య దూరం పెరిగిందని అంటారు. ఒకే రంగంలో ఇద్దరు దిగ్గజాలు ఉండటంతో వచ్చిన ఆధిపత్య పోరును ఆమె ధైర్యంగా ఎదుర్కొన్నారు.

లతాజీ క్లాసికల్ మెలోడీలకు కేరాఫ్ అడ్రస్‌గా నిలిస్తే, ఆశా ప్రతి పాటలోనూ వైవిధ్యాన్ని చూపిస్తూ తనకంటూ ఒక ప్రత్యేక సామ్రాజ్యాన్ని నిర్మించుకున్నారు. అయితే, చివరి రోజుల్లో వీరిద్దరూ మళ్ళీ ఒక్కటయ్యారు. రెండేళ్ల క్రితం లతాజీ కన్నుమూసిన అదే ఆస్పత్రిలో, ఇప్పుడు ఆశా కూడా కన్నుమూయడం చూస్తుంటే.. అక్కాచెల్లెళ్లు మళ్ళీ ఆ పైలోకంలో కలుసుకున్నారని అనిపిస్తోంది.

ముగిసిన గాన గంధర్వం.. సంగీత లోకానికి తీరని లోటు

ఆశా మృతితో యావత్ సినీ ప్రపంచం దిగ్భ్రాంతిలో మునిగిపోయింది. ప్రధాని మోదీ నుంచి సామాన్య అభిమాని వరకు అందరూ ఆమెకు నివాళులు అర్పిస్తున్నారు. ఆమె భౌతికంగా మన మధ్య లేకపోయినా, తన గొంతు ద్వారా చిరంజీవిగానే ఉంటారు. ఆశా భోంస్లే మరణం ఒక వ్యక్తి మరణం కాదు, ఒక అద్భుతమైన సంగీత శకానికి ముగింపు.