అవామీ లీగ్ ను బీఎన్పీ శాశ్వతంగా మూయించబోతుందా?

బంగ్లాదేశ్ బెంగాలీల స్వయంప్రతిపత్తి పోరాటానికి సారథ్యం వహించి, పాకిస్థాన్‌పై విమోచన యుద్ధానికి నాయకత్వం వహించిన ఈ అవామీ లీగ్, స్వాతంత్య్రనంతర చరిత్రలో సగం కాలం పాటు దేశాన్ని పాలించింది.

నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత మహమ్మద్ యూనస్ నేతృత్వంలోని గత మధ్యంతర ప్రభుత్వం జారీ చేసిన అనేక కార్యనిర్వాహక ఉత్తర్వులను ప్రధానమంత్రి తారిక్ రెహమాన్ ప్రభుత్వం రద్దు చేసింది. అయితే ఆయన హయాంలో అవామీలీగ్ కార్యకలాపాలన్నింటినీ నిషేధించిన ఉత్తర్వును కొనసాగించడానికి మొగ్గు చూపుతున్నట్లు కనిపిస్తోందని బంగ్లాదేశ్ సీనియర్ ఇంటెలిజెన్స్ అధికారులు ఈ రచయితకు తెలిపారు.

బీఎన్‌పీ ప్రభుత్వం ఈ నిషేధ ఉత్తర్వును చట్టంగా మార్చి, దానికి కొన్ని శిక్షా నిబంధనలను కూడా జతచేయవచ్చని ఒక ఉన్నతాధికారి తెలిపారు. ఈ పరిణామాన్ని ధృవీకరిస్తూ లీగ్‌పై నిషేధాన్ని కొనసాగించాలని ప్రధాని రెహమాన్‌పై పార్టీ నాయకత్వం, శ్రేణులు ఇద్దరి నుంచీ తీవ్ర ఒత్తిడి ఎదుర్కొంటోందని బీఎన్‌పీ వర్గాలు తెలిపాయి.

జమాత్-ఎ-ఇస్లామీకి సన్నిహితంగా ఉన్న బీఎన్‌పీ నాయకత్వ వర్గం ఈ నిషేధాన్ని ఎత్తివేయడాన్ని తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తోందని వారు చెప్పారు. “అవామీ లీగ్ బంగ్లాదేశ్ రాజకీయాల్లో ఫాసిస్ట్ సంస్కృతిని తీసుకొచ్చింది. 1970ల మధ్యలో ఇతర రాజకీయ పార్టీలన్నింటినీ నిషేధించినప్పుడు షేక్ ముజిబుర్ రెహమాన్ బక్సల్ ప్రయోగంతో ఇది ప్రారంభమైంది. అతని కుమార్తె, షేక్ హసీనా, తన 17 ఏళ్ల పాలనలో దానిని వాస్తవరూపం ఇచ్చారు” అని మీడియాతో మాట్లాడటానికి అధికారికంగా అనుమతి లేనందున పేరు చెప్పడానికి ఇష్టపడని ఒక సీనియర్ బీఎన్‌పీ నాయకుడు అన్నారు.

ఏ పార్టీని నిషేధించడానికీ బీఎన్‌పీ వ్యతిరేకమైనప్పటికీ, బంగ్లాదేశ్‌లో "ప్రజాస్వామ్యాన్ని పరిరక్షించడానికి" లీగ్‌పై నిషేధాన్ని పొడిగించాల్సి రావచ్చని ఆయన అన్నారు.

“అవామీ లీగ్‌ను జాతీయ రాజకీయాల్లోకి తిరిగి రావడానికి అనుమతిస్తే, అది ఏకపక్ష పాలనను తిరిగి తీసుకురావడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. 2024 ఆగష్టులో జరిగిన ఉద్యమంలో భారీగా జరిగిన హత్యాకాండకు ఆ పార్టీ ఇప్పటికీ క్షమాపణ చెప్పలేదు. ఆ ఆందోళనల్లో వందలాది మంది మరణించారు,” అని బీఎన్‌పీ నాయకుడు అన్నారు.

అధికార పార్టీలోని ఇతర నాయకుల ప్రకారం, లీగ్‌పై నిషేధం అనేది 2024 ప్రజా ఆందోళనలలో పాల్గొన్నవారు కోరుతున్న విషయమే. అంటే, 2024 నిరసనల యువ నాయకులు ఏర్పాటు చేసిన జమాత్-ఎ-ఇస్లామీ, నేషనల్ సిటిజన్ పార్టీ (ఎన్‌సీపీ)లను ఇబ్బంది పెట్టడానికి బీఎన్‌పీ సుముఖంగా లేదు.

ఫిబ్రవరిలో జరిగిన పార్లమెంటరీ ఎన్నికల తర్వాత దేశంలోని అనేక జిల్లాల్లో పార్టీ కార్యాలయాలను తిరిగి తెరవడానికి లీగ్‌ను అనుమతించినందుకు బీఎన్‌పీ ప్రభుత్వంపై ఎన్‌సీపీ నాయకులు దాడి చేశారు.

“అవామీ లీగ్‌ను పునఃస్థాపించే ఏ ప్రయత్నాన్నైనా మేము ప్రతిఘటిస్తాము” అని ఎన్‌సీపీ నాయకుడు, ఎంపీ నహిద్ ఇస్లాం మార్చిలో పార్లమెంటులో హెచ్చరించారు. గత ఏడాది ఆగస్టులో ప్రధానమంత్రి హసీనాను పదవి నుంచి తొలగించిన అనంతరం, యూనస్ మధ్యంతర ప్రభుత్వం గత ఏడాది మే 10న ఉగ్రవాద నిరోధక చట్టం కింద లీగ్ కార్యకలాపాలన్నింటినీ అధికారికంగా నిషేధించింది. నాయకులు హింస, హత్య ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్నందున, ఎంతో ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తున్న ఫిబ్రవరి ఎన్నికలతో సహా, ఎన్నికలలో పాల్గొనకుండా పార్టీని నిషేధించడంతో లీగ్ భవిష్యత్తు అగమ్యగోచరంగా మారింది.

దర్యాప్తు కొనసాగుతున్నంత కాలం, ఈ నిషేధం పార్టీ ఆన్‌లైన్ ఉనికితో సహా దాని అధికారిక కార్యకలాపాలను పరిమితం చేస్తుంది. బంగ్లాదేశ్ జాతీయ భద్రతను పరిరక్షించడానికి, 2024 హింసాకాండలో పార్టీ పాత్రపై దర్యాప్తు చేయడానికి, నిష్పక్షపాతమైన ట్రిబ్యునల్ ప్రక్రియను నిర్ధారించడానికి ఈ నిషేధం అవసరమని మధ్యంతర ప్రభుత్వం(యూనస్ సర్కార్) పేర్కొంది.

2024 నిరసనలకు వ్యతిరేకంగా ఆమె పాత్రకు సంబంధించి బంగ్లాదేశ్ అంతర్జాతీయ నేరాల ట్రిబ్యునల్ అరెస్టు వారెంట్లు జారీ చేసింది. అయితే ఆమె ప్రవాసంలో ఉన్నారు. యూనస్ సర్కార్ కోరినట్లుగానే, బీఎన్పీ ప్రభుత్వం కూడా హసీనాను తమకు అప్పగించమని భారత్ ను కోరే అవకాశం ఉంది.

"బంగ్లాదేశ్‌లో వ్యవస్థీకృత ప్రజాస్వామ్యం కోసం అందరికీ సమాన అవకాశాలు కల్పించేందుకు" నిషేధాన్ని ఉపసంహరించుకోవాలని లీగ్ కొత్త బీఎన్‌పీ నేతృత్వంలోని ప్రభుత్వాన్ని కోరింది. లీగ్ అధికార ప్రతినిధి, మాజీ అవార్డు గ్రహీత, నటి, రాజకీయ నాయకురాలు అయిన రోకయా ప్రాచీ, తమ పార్టీపై నిషేధాన్ని పొడిగించే ప్రయత్నాలను "జాతీయ రాజకీయాల్లో విమోచన అనుకూల శక్తులను నిర్మూలించడానికి జరుగుతున్న ఒక దుష్ట పరిణామం"గా అభివర్ణించారు.

"కాంగ్రెస్ లేకుండా భారత్ లో ప్రజాస్వామ్యం ఉండగలదా, లేదా డెమోక్రాట్లు లేకుండా అమెరికాలో ప్రజాస్వామ్యం ఉండగలదా, లేదా కన్జర్వేటివ్‌లు లేకుండా బ్రిటన్‌లో ప్రజాస్వామ్యం ఉండగలదా? ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం లేదు. అవామీ లీగ్ లేకుండా బంగ్లాదేశ్‌లో ప్రజాస్వామ్యం ఉందని వారు కనీసం ఎలా నటించగలరు?" అని ఆమె ఈ రచయితతో సంభాషణలో ప్రశ్నించారు.

ప్రాచీ ప్రకారం, గత 18 నెలలుగా లీగ్ నాయకత్వం, దాని శ్రేణులు భయంకరమైన అణచివేతకు గురయ్యాయి. ఇందులో వందలాది మంది హత్యకు గురయ్యారు. పదివేల మంది తప్పుడు కేసులలో జైలు పాలయ్యారు. "పాకిస్తాన్ కాలంలో అవామీ లీగ్ ఎదుర్కొన్న అణచివేతకు ఇది సరిగ్గా సమానంగా లేదా అంతకంటే దారుణంగా ఉంది," అని ఆమె ఆరోపించారు.

నిషేధిత సంస్థ సంయుక్త ప్రధాన కార్యదర్శి బహావుద్దీన్ నసీమ్ మాట్లాడుతూ, బంగ్లాదేశ్‌లో ఎన్నికలలో గెలవడానికి తమ పార్టీకి ఇప్పటికీ తగినంత ప్రజాదరణ ఉందని అన్నారు. "అందుకే యూనస్ మొదట మమ్మల్ని నిషేధించారు," అని ఆయన జోడించారు.

"ఇప్పుడు మమ్మల్ని ఒక రాజకీయ పార్టీగా పనిచేయనివ్వకపోతే, అది కేవలం మేము అధికారంలోకి వస్తామనే భయం వల్లే అవుతుంది" అని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు. బంగ్లాదేశ్ ప్రముఖ రాజ్యాంగ న్యాయవాది, బారిస్టర్ తానియా అమీర్ మాట్లాడుతూ "అవామీ లీగ్‌పై నిషేధం కొనసాగితే అది బంగ్లాదేశ్‌కు విపత్తు అవుతుంది" అని అన్నారు.

"బంగ్లాదేశ్‌లో అవామీ లీగ్ ఇప్పటికీ అతిపెద్ద ప్రజాదరణ పొందిన పార్టీ. ఇది ఒకరిద్దరు మత పెద్దల నేతృత్వంలోని ఉగ్రవాద సంస్థ కాదు. దానిని నిషేధించడం ప్రజాస్వామ్య పునాదులనే సవాలు చేయడం" అని ఆయన అన్నారు.

ఆమె ఈ పరిస్థితిని "1971 విమోచన యుద్ధపు విలువలను, లౌకిక భాషా బెంగాలీ జాతీయవాద ఆదర్శాలను తొలగించి, వాటి స్థానంలో పాకిస్తాన్ తరహా ఇస్లామిస్ట్ రాజకీయ వ్యవస్థను ప్రవేశపెట్టడానికి జరుగుతున్న కుట్ర"గా అభివర్ణించారు.

భారతదేశపు ఆందోళనలు ఒకవేళ అదే జరిగితే, అది కచ్చితంగా భారతదేశానికి శుభసూచకం కాదు. ప్రజాస్వామ్యాన్ని పునరుద్ధరిస్తామన్న వాగ్దానంతో బీఎన్‌పీ పార్లమెంటరీ ఎన్నికలలో గెలిచినప్పుడు న్యూఢిల్లీలోని చాలా మంది ఊరట చెందినా, పాకిస్తాన్ అనుకూల జమాత్-ఎ-ఇస్లామీ సరిహద్దు ప్రాంతాల్లోనే అత్యధిక సీట్లు గెలుచుకుని ప్రధాన ప్రతిపక్ష పార్టీగా ఆవిర్భవించడంతో, ఆందోళన తొలగిపోలేదు. ఒకవేళ ఇప్పుడు బీఎన్‌పీ జమాత్ స్క్రిప్ట్‌కు అనుగుణంగా నడుచుకుంటే, లీగ్‌ను జాతీయ రాజకీయాల నుంచి పూర్తిగా నిరోధిస్తే, ఢిల్లీ ఆందోళనలు మరింత రెట్టింపు అవుతాయి.