‘సౌత్ పార్స్’ గ్యాస్ క్షేత్రంపై ఇజ్రాయెల్ దాడులు

ఇరాన్ దాడిలో రెండు రిఫైనరీలు దెబ్బతిన్నాయని రియాద్ పేర్కొంది. యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (యూఏఈ) టెహ్రాన్ దాడులు చేసినట్లు తెలిసింది. పరిస్థితులు రోజు రోజుకు ఉద్రిక్తంగా మారడం, ప్రపంచ చమురు రవాణాకు అంతరాయం కలగడంతో పశ్చిమ ఆసియాలోని పలు దేశాలు, అలాగే పాకిస్తాన్, టర్కీ వంటి దేశాలు బుధవారం రియాద్‌లో సమావేశమై, దాడులను తక్షణమే ఆపాలని ఇరాన్‌ను సంయుక్తంగా కోరాయి.

ఇరాన్ మిస్సైళ్లు, డ్రోన్ల దాడులు చేస్తూ ఉండటంతో ఇజ్రాయెల్ హింసాత్మకంగా విరుచుకుపడుతోంది. దక్షిణ ఇరాన్‌లోని బుషెహర్ ప్రావిన్స్‌లో ఉన్న ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద గ్యాస్ క్షేత్రంపై దాడి చేసినట్లు ప్రకటించింది. అయితే ఈ దాడుల గురించి తమకు సమాచారం లేదని అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ ప్రకటించారు.

"ఈ ప్రత్యేక దాడి గురించి యునైటెడ్ స్టేట్స్‌కు ఏమీ తెలియదు, ఖతార్ దేశానికి దీనితో ఏ విధంగానూ సంబంధం లేదు, ఇది జరగబోతోందని కూడా దానికి ఎలాంటి ఆలోచన లేదు," అని ట్రంప్ బుధవారం తన ట్రూత్‌సోషల్ ప్లాట్‌ఫామ్‌లో పోస్ట్ చేశారు. అయితే, అసోసియేటెడ్ ప్రెస్ యొక్క ఒక నివేదిక ప్రకారం, వాషింగ్టన్‌కు ఇజ్రాయెల్ ప్రణాళికల గురించి తెలుసు కానీ ఆ మిషన్‌లో పాల్గొనలేదు. పేరు చెప్పడానికి ఇష్టపడని ఒక విశ్వసనీయ అధికారిని ఉటంకిస్తూ ఇది వార్తా కథనాలను ప్రచురించింది.

గ్యాస్ క్షేత్రంపై దాడి చేయాలనే ఆలోచనతో అమెరికా ఏకీభవించిందా లేదా అనే విషయాన్ని ఆ నివేదిక స్పష్టం చేయలేదు. ఇరాన్ ప్రతిదాడిలో "గణనీయమైన నష్టం" వాటిల్లినందున, ఈ ప్రాంతంలో అమెరికాకు కీలక మిత్రదేశమైన ఖతార్‌ను ట్రంప్ ప్రస్తావించారు. దాడులు చేసినందుకు ఇజ్రాయెల్‌ను నిందించారు. ప్రపంచ ఇంధన భద్రతకు ముప్పు కలిగించే ఈ చర్యను, ఆ దేశ విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ ప్రతినిధి "ప్రమాదకరమైన బాధ్యతారహితమైన" ఉద్రిక్తతగా అభివర్ణించారు.

రాస్ లఫాన్ ఇండస్ట్రియల్ సిటీలోని దేశ ద్రవీకృత సహజ వాయువు (LNG) ఎగుమతి కేంద్రం ఈ దాడుల వల్ల తీవ్రంగా దెబ్బతింది. రాస్ లఫాన్‌లో ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద LNG కేంద్రాలు, పెర్ల్ గ్యాస్-టు-లిక్విడ్స్ ప్లాంట్ ఉన్నాయి. ఈ దాడుల వల్ల యూఏఈ కూడా ప్రభావితమైంది. క్షిపణులను అడ్డుకోవడం వల్ల పడుతున్న శకలాల వల్ల తమ హబ్షాన్ గ్యాస్ కేంద్రంలో కార్యకలాపాలను నిలిపివేసినట్లు గురువారం యూఏఈ తెలిపింది. సౌత్ పార్స్ దాడి ప్రపంచ ఇంధనానికి, ప్రాంతీయ స్థిరత్వానికి ముప్పు కలిగిస్తుందని కూడా యూఏఈ పేర్కొంది.

ఇజ్రాయెల్ దాడుల వల్ల ఇరాన్, ఖతార్ గ్యాస్ కేంద్రాలపై దాడులు చేసిన విషయంలో ఆ దేశం ట్రంప్ కు ఫిర్యాదు చేసింది. దీనిపై ట్రంప్ ఇరుదేశాల పట్ల సమతుల్యత పాటించే ప్రయత్నం చేశారు. ఒకవైపు "ఈ అత్యంత ముఖ్యమైన, విలువైన సౌత్ పార్స్ క్షేత్రానికి సంబంధించి" ఇజ్రాయెల్ ఇకపై ఎలాంటి దాడులు చేయదని చెబుతూ, మరోవైపు ఖతార్‌పై మళ్లీ దాడి చేయవద్దని ఇరాన్‌ను బెదిరిస్తూ అమెరికా అధ్యక్షుడు పరిస్థితిని సమతుల్యం చేయడానికి ప్రయత్నించారు. ఒకవేళ టెహ్రాన్ అలా చేస్తే, ఇజ్రాయెల్‌తో గానీ, ఇజ్రాయెల్ లేకుండా గానీ, అమెరికా "ఇరాన్ మునుపెన్నడూ చూడని లేదా అనుభవించని స్థాయిలో శక్తి, బలంతో సౌత్ పార్స్ గ్యాస్ క్షేత్రం మొత్తాన్ని భారీగా పేల్చివేస్తుందని" ఆయన అన్నారు.

సౌత్ పార్స్ వంటి గ్యాస్ ఉత్పత్తి కేంద్రాలను లక్ష్యంగా చేసుకుని జరిపిన దాడులు, తక్షణ పరిణామాల పరంగా యుద్ధాన్ని మరింత ప్రమాదకరంగా మార్చడమే కాకుండా, దీర్ఘకాలిక పరిణామాలకు కూడా దారితీయవచ్చు. వాషింగ్టన్, టెల్ అవీవ్ లకు సమీపంలో ఉన్న తమ పొరుగు దేశాల ఇంధన వనరులపై టెహ్రాన్ ప్రతీకారం తీర్చుకోకుండా ఉండేందుకు, అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ గతంలో ఈ ప్రాంతంలోని ఇరాన్ ఇంధన ఉత్పత్తి కేంద్రాలపై దాడులకు దూరంగా ఉన్నాయి.

కానీ, సౌత్ పార్స్‌పై జరిగిన దాడులు, ప్రతీకార చర్యలు తీవ్రమైన పరిణామాలకు దారితీశాయి. MST ఫైనాన్షియల్ నిఫుణుడు అయిన సౌల్ కవోనిక్ మాట్లాడుతూ.. "కొన్ని మిలియన్ల బ్యారెళ్ల ఉత్పత్తిని దెబ్బతీసే సంఘటన పెద్ద ప్రభావాన్ని చూపుతుంది, ఎందుకంటే యుద్ధం ముగిసిన తర్వాత కూడా నిల్వలను తిరిగి పొందే మార్గం ఉండదు." ఒకవేళ LNG ప్లాంట్ దెబ్బతింటే, దాని మరమ్మతుకు చాలా సంవత్సరాలు పట్టవచ్చు, దీనివల్ల ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాకు తీవ్ర అంతరాయాలు కలుగుతాయని హెచ్చరించారు.

సంఘర్షణలలో దెబ్బతిన్న ఇంధన ఉత్పాదక కేంద్రాన్ని మరమ్మత్తు చేయడం చెప్పినంత సులభం కాదని ప్రపంచం గతంలోనే అనుభవపూర్వకంగా చూసింది. 2003లో, అప్పటి జార్జ్ డబ్ల్యూ బుష్ ప్రభుత్వం ఇరాక్‌ పై దాడులకు దిగింది. ఆ క్రమంలో ఆయిల్ కేంద్రాలను సైతం తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయి. వాటిని త్వరగానే పునరుద్దరిస్తామని ప్రకటించిన అమెరికా, పూర్తి చేయడానికి మాత్రం చాలా సంవత్సరాలు తీసుకుంది. రష్యా ఆక్రమించుకున్న ఉక్రెయిన్‌లో కూడా ఇదే పరిస్థితి కనిపించింది.

సౌత్ పార్స్ కేంద్రంపై దాడి జరిగిన తర్వాత పెట్రోలియం కొరత ఏర్పడుతుందనే భయంతో చమురు ధరలు ఆకాశానంటాయి. ఈ ఏడాది చివర్లో జరగబోయే మధ్యంతర ఎన్నికల ముందు, ఇలాంటి పరిణామం చోటు చేసుకోవడం అమెరికాకు కూడా మంచిది కాదు. ట్రంప్ ప్రభుత్వానికి అమెరికాలో ఎదురుదెబ్బ తగిలే అవకాశం ఉంది. తమ చమురు, గ్యాస్ అవసరాల కోసం అమెరికా గానీ, ఇజ్రాయెల్ గానీ ఇరాన్ ఇంధన కేంద్రాలపై ఆధారపడనప్పటికీ, పశ్చిమ ఆసియా సంఘర్షణ నుంచి ఉద్భవించే ప్రపంచ ఇంధన సంక్షోభం యొక్క పర్యవసానాలు ఆ దేశాలపై కూడా ఉంటాయి.

అమెరికా తన చమురు, గ్యాస్ అవసరాల కోసం కెనడా, మెక్సికో, బ్రెజిల్ వంటి దేశాలతో పాటు సౌదీ అరేబియా, ఇరాక్ వంటి కొన్ని పశ్చిమ ఆసియా దేశాలపై ఆధారపడుతోంది. ఇజ్రాయెల్ అజర్‌బైజాన్, కజకిస్తాన్, బ్రెజిల్ వంటి దేశాల నుంచి చమురును దిగుమతి చేసుకుంటుంది. దేశీయ గ్యాస్ అవసరాల కోసం తన సొంత వనరులు ఉన్నాయి.

కాలుష్యకారక ఇంధనాల నుంచి దూరంగా వెళ్లాలనే ప్రపంచ ప్రణాళికకు సహజ ఇంధన ఉత్పత్తి వనరులు దోహదపడటం కూడా వాటిని కీలకంగా మార్చింది. ఇంత ముఖ్యమైన ఇంధన వనరుకు అంతరాయం కలగడం, ధరిత్రి ఎదుర్కొంటున్న వాతావరణ సవాళ్లను అధిగమించాలనే ఆశయానికి విఘాతం కలిగిస్తుంది.

దక్షిణ పార్స్‌కు భౌగోళిక రాజకీయ ప్రాముఖ్యత కూడా ఉంది. ఎందుకంటే ఇది పర్షియన్ గల్ఫ్‌లో ఉంది. కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతలు, సంఘర్షణల కారణంగా ఈ ప్రాంతం సున్నితంగా ఉంది. అంతేకాకుండా, ప్రపంచ ఇంధనంలో అధిక భాగం ప్రయాణించే హార్ముజ్ జలసంధికి ఇది సమీపంలో ఉంది. ఇది దక్షిణ పార్స్‌ను ఒక వ్యూహాత్మక ప్రభావిత కేంద్రంగా చేస్తుంది.

ఒకవేళ ఇది దెబ్బతింటే, యుద్ధం ప్రభావం అనేక రెట్లు పెరగుతుంది. LNG సరఫరాలో అంతరాయం, తమ దేశీయ అవసరాలను తీర్చుకోవడానికి దానిపై ఎక్కువగా ఆధారపడిన సుదూర దేశాలపై కూడా ప్రతికూల ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. తన LNGలో అధిక భాగాన్ని ఖతార్ నుంచి దిగుమతి చేసుకునే భారత్ పై ఆ ప్రభావం కూడా పడుతుంది. అంతేకాకుండా, పశ్చిమ ఆసియా ఇంధనం సౌదీ అరేబియా, ఇరాన్ వంటి వివిధ ప్రాంతీయ ప్రత్యర్థుల మధ్య సయోధ్యకు దోహదపడుతుంది.