హార్ముజ్ లో ఇరాన్ టోల్ గేట్ పెడుతుందా?

ఇంధనం కోసం పశ్చిమ ఆసియాపై ఎక్కువగా ఆధారపడిన సుదూర దేశాలు దీనివల్ల ప్రభావితమయ్యాయి. ఉత్తరాన ఇరాన్, దక్షిణాన ఒమన్, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ మధ్య ఉన్న ఈ ఇరుకైన జలసంధికి సమీపంలో దాదాపు 2,000 నౌకలు చిక్కుకుపోవడంతో, ఇరాన్ అధికారులు ఈ పట్టును ఒక వ్యవస్థీకృత నియంత్రణ, ఆదాయ మార్గంగా మార్చుకోవాలని యోచిస్తున్నారు. ఈ వారం ప్రారంభంలో, ఈ జలమార్గం గుండా వెళ్లే నౌకల నుంచి టోల్ వసూలు చేసేందుకు దేశ పార్లమెంటు చట్టాన్ని పరిశీలిస్తోందని ఇరాన్ మీడియా నివేదించింది.

ఇటీవల ఇరాన్, అమెరికాకు విధించిన షరతులలో ముఖ్యమైనది ఏంటంటే.. తన సార్వభౌమాధికారం గుర్తించాలని డిమాండ్ చేస్తోంది. సముద్ర భద్రత, రక్షణను నిర్ధారించడానికి తాము "ముందస్తు జాగ్రత్త చర్యలు" తీసుకున్నామని, ఈ చర్యలు అంతర్జాతీయ చట్టానికి అనుగుణంగా ఉన్నాయని పేర్కొంటూ ఆ దేశం అంతర్జాతీయ సముద్ర సంస్థకు (IMO) తెలియజేసింది.

అభివృద్ధి చెందుతున్న షిప్పింగ్ మార్గాలు, IMOతో ఇరాన్ జరిపే సంభాషణలు, విశ్లేషకులు "టోల్ లాంటి" యంత్రాంగంగా అభివర్ణించే దాని అభివృద్ధిని సూచిస్తున్నాయి. నౌకలను ఎక్కువగా ఇరాన్ ప్రాదేశిక జలాల్లోకి మళ్లిస్తున్నారు. అక్కడ వాటిని ఇస్లామిక్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్ (IRGC) తనిఖీ చేస్తుంది. IRGC ప్రస్తుతం ఈ ప్రాంతంలో పరిమిత రవాణా విధానాన్ని అమలు చేస్తూ, సముద్ర కదలికలపై నియంత్రణను కఠినతరం చేస్తోంది.

ప్రస్తుతం ఇక్కడ నుంచి నౌకలు లారాక్ ద్వీపానికి ఉత్తరంగా తమ మార్గాన్ని మళ్లిస్తున్నాయి. ఇది వాటిని ఇరాన్ తీరప్రాంతానికి మరింత దగ్గరగా తీసుకువచ్చి, దాని ప్రాదేశిక జలాల్లోకి చేరుస్తోంది. జలసంధిలో ఉన్న ఖేష్మ్, లారాక్ ద్వీపాల మధ్య, ఐఆర్‌జిసి పర్యవేక్షించే ఒక నిర్దేశిత కారిడార్ ద్వారా నౌకలు ప్రయాణించడానికి అనుమతి ఇస్తున్నారు. దీనికి సంబంధించిన విధివిధానాలు ఇంకా ఖరారు కావాల్సి ఉంది.

గత నెలలో సంఘర్షణ ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి, గల్ఫ్ నుంచి ప్రపంచంలోని ఇతర ప్రాంతాలకు చమురు, ద్రవీకృత సహజ వాయువు (LNG) తీసుకువెళ్లే నౌకల రాకపోకలను ఇరాన్ అడ్డుకుంది. దీనివల్ల ప్రపంచ చమురు ధరలు బ్యారెల్‌కు $100 పెరిగింది. ఈ మూసివేతతో, జలసంధి గుండా రోజువారీ రవాణా కూడా దాదాపు 90 శాతం తగ్గిపోయింది.

గతంలో రోజుకు 120-138 ఓడలు ప్రయాణించగా, ఇప్పుడు కేవలం 4-5 ఓడలు మాత్రమే ప్రయాణిస్తున్నాయి. ఇరాన్ చట్టసభ సభ్యుడు మొహమ్మద్రెజా రెజాయి కౌచీ, దేశం ప్రతిపాదించిన "టోల్-బూత్" చట్టం జలసంధిపై ఇరాన్ నియంత్రణ, పర్యవేక్షణ, సార్వభౌమాధికారాన్ని చట్టబద్ధం చేయడంతో పాటు, కొత్త ఆదాయ మార్గాన్ని కూడా ఏర్పాటు చేస్తుందని ఐఆర్‌జిసికి సన్నిహిత ఏజెన్సీలు పేర్కొన్నాయి. టెహ్రాన్ ఈ టోల్‌లను తన భౌగోళిక ప్రయోజనం కారణంగా అవసరమైన భద్రతా పన్నుగా అభివర్ణిస్తున్నప్పటికీ, ఈ చర్య ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్లు, సముద్ర భద్రతపై సుదూర ప్రభావాలను చూపిస్తుంది