తెలంగాణ అంతటా ఎల్‌నినో ప్రభావం..

పంటలు ఎండిపోతున్నాయి. సాగు నీరు అందడం లేదు. బోర్ వేద్దామంటే కరెంటూ కరువైంది. తాగు నీరుకు కూడా కటకటలాడే పరిస్థితులు కనిపిస్తున్నాయి. పంటలు ఎండిపోతుంటే అన్నదాతలు దిక్కుతోచని స్థితిలో ఆవేదనకు గురవుతున్నారు. ఖరీఫ్‌లో పరిస్థితులు కటకటలాడుతుంటే తర్వాత యాసంగిలో దుస్థితి తలుచుకుంటేనే భయమేస్తోంది. దేశంలోని అనేక ప్రాంతాల తరహాలోనే తెలంగాణలో కూడా ఇదే పరిస్థితి నెలకొంది. అందుకు కారణం ఎల్‌నినో.

తెలంగాణలో ఎల్‌నినో ప్రభావం వ్యవసాయ రంగాన్ని తీవ్రంగా దెబ్బతీసింది. ఇప్పటికే నారు నాటిన రైతులు నీరు అందక సతమతమవుతున్నారు. ఒక్క వరి రైతులే కాదు.. పత్తి, మొక్కజొన్న, కందులు, సోయాబీన్‌ వంటి పంటలు కూడా నష్టాన్నే మిగులుస్తున్నాయి. ఎల్‌నినో కారణంగా ఆశించిన స్థాయిలో వానలు పడక రాష్ట్రంలో తీవ్ర వర్షాభావం ఏర్పడింది. దీంతో రబీ సాగుపై అనిశ్చితి నెలకొంది. ఎల్‌నినోతో ఇప్పటికే తెలంగాణ వ్యవసాయ రంగం దాదాపు రూ.20 వేల కోట్ల నష్టాన్ని చవి చూసిందని ప్రొఫెసర్ జయశంకర్ వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం తన నివేదికలో పేర్కొంది.

సాధారణంతో పోలిస్తే సాగు విస్తీర్ణం తగ్గడంతోపాటు, కీలక దశల్లో వర్షాలు లేక వరి, పత్తి సహా పలు పంటల దిగుబడిపై ప్రభావం పడిందని వివరించింది. మరోవైపు ప్రాజెక్టులు, చెరువుల్లో నీటి నిల్వలు తగ్గడం, భూగర్భ జలమట్టాలు పడిపోవడంతో యాసంగిలో వరి సాగును తగ్గించాలని వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్తలు సూచిస్తున్నారు. పప్పుధాన్యాలు, నూనెగింజలు, ఇతర ఆరుతడి పంటల సాగును పెంచేందుకు వ్యవసాయ శాఖ ప్రణాళికలు రూపొందిస్తోంది. ఇదే సమయంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కేంద్రం నుంచి ప్రత్యేక ఆర్థిక సాయం కోరింది.

అక్టోబర్‌ 1 నాటికి అందుబాటులో ఉన్న సాగు విస్తీర్ణ గణాంకాల ప్రకారం తెలంగాణలో వరి 57 లక్షల ఎకరాల్లో, పత్తి 48.30 లక్షల ఎకరాల్లో, మొక్కజొన్న 5.93 లక్షల ఎకరాల్లో, కందులు 5.58 లక్షల ఎకరాల్లో సాగు అయింది. పెసలు 1.61 లక్షల ఎకరాలు, మినుములు 0.74 లక్షల ఎకరాలు, సోయాబీన్‌ 3.72 లక్షల ఎకరాలు, వేరుశనగ 20 వేల ఎకరాలు, జొన్న 35 వేల ఎకరాలు, చెరకు 41 వేల ఎకరాల్లో సాగయ్యాయి. మొత్తం ఖరీఫ్‌ సాగు విస్తీర్ణం 125.90 లక్షల ఎకరాలుగా నమోదైంది.

17 శాతం తగ్గిన వర్షపాతం

తెలంగాణలో ఈ ఏడాది జూన్‌ 1 నుంచి సెప్టెంబర్‌ 30 వరకు సాధారణంగా 740.6 మిల్లీమీటర్ల వర్షపాతం నమోదుకావాలి. కానీ 615.5 మిల్లీమీటర్లే నమోదైంది. దీంతో 17 శాతం లోటు ఏర్పడింది. వర్షాలు తక్కువగా పడటంతోపాటు, ఒక వానకు మరో వానకు మధ్య విరామం పెరగడం పంటల ఎదుగుదలను దెబ్బతీసింది. మొక్కలు ఎదిగే దశలో, కాయలు అభివృద్ధి చెందే సమయంలో నేలలో తేమ తగ్గడంతో దిగుబడులపై ప్రభావం పడింది. కొన్ని ప్రాంతాల్లో విత్తనాలు వేసిన తర్వాతే పంటలు ఎండిపోయాయి. దీంతో రైతులు పెట్టిన పెట్టుబడులు తిరిగి వచ్చే పరిస్థితిపై ఆందోళన నెలకొంది.

రాష్ట్రంలో సాధారణంగా వానాకాలంలో 1.45 కోట్ల ఎకరాల్లో వివిధ పంటలు సాగవుతాయి. అయితే ఈసారి అక్టోబర్‌ 1 నాటికి అందుబాటులో ఉన్న గణాంకాల ప్రకారం మొత్తం ఖరీఫ్‌ సాగు విస్తీర్ణం 125.90 లక్షల ఎకరాలుగా నమోదైంది. సాధారణంగా సుమారు 67 లక్షల ఎకరాల్లో సాగయ్యే వరి ఈసారి 57 లక్షల ఎకరాలకు పరిమితమైంది. పత్తి 48.30 లక్షల ఎకరాల్లో సాగైంది. మొక్కజొన్న 5.93 లక్షల ఎకరాలు, కందులు 5.58 లక్షల ఎకరాలు, పెసర్లు 1.61 లక్షల ఎకరాలు, మినుములు 0.74 లక్షల ఎకరాల్లో సాగయ్యాయి. సోయాబీన్‌ 3.72 లక్షల ఎకరాలు, వేరుశనగ 20 వేల ఎకరాలు, జొన్నలు 35 వేల ఎకరాలు, చెరకు 41 వేల ఎకరాల్లో సాగయ్యాయి. అన్ని పప్పుధాన్యాలు కలిపి 7.98 లక్షల ఎకరాల్లో, నూనెగింజలు 3.97 లక్షల ఎకరాల్లో సాగయ్యాయి.

వరి, పత్తి పంటలపై వర్షాభావ ప్రభావం ఎక్కువగా కనిపించింది. వరి పొలాలకు కీలక దశల్లో నీరు అందకపోవడం, పత్తి మొక్కలకు తగినంత తేమ లేకపోవడంతో ఎదుగుదల, కాయల అభివృద్ధి దెబ్బతిన్నాయి. మొక్కజొన్న, కందులు, సోయాబీన్‌ సహా ఇతర పంటల దిగుబడులపైనా ప్రభావం పడింది. ఈ పరిస్థితులను విశ్లేషించిన వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం వానాకాలం పంట నష్టం రూ.20 వేల కోట్ల వరకు ఉండవచ్చని అంచనా వేసింది.

కరువు ప్రాంతాలుగా 215 మండలాలు

రాష్ట్రంలో నెలకొన్న వర్షాభావ పరిస్థితుల నేపథ్యంలో తెలంగాణ ప్రభుత్వం కేంద్రానికి ప్రత్యేక సాయం కోరింది. రాష్ట్రంలో దాదాపు 215 మండలాల్లో వర్షాభావ పరిస్థితులు ఉన్నాయని ముఖ్యమంత్రి రేవంత్‌రెడ్డి తెలిపారు. కరువు పరిస్థితులను ఎదుర్కోవడానికి రూ.20 వేల కోట్ల ప్రత్యేక ప్యాకేజీ కేటాయించాలని కేంద్రాన్ని కోరినట్లు వెల్లడించారు. తాగునీటి ఎద్దడి నివారణ, సాగునీటి ప్రాజెక్టుల నిర్వహణ, పంట నష్టపోయిన రైతులకు సాయం అందించడం వంటి అవసరాల కోసం ఈ నిధులు వినియోగించాల్సి ఉందని ప్రభుత్వం పేర్కొంది.

రాష్ట్ర అవసరాల కోసం కేంద్ర విద్యుత్‌ గ్రిడ్‌ నుంచి 1,500 మెగావాట్ల విద్యుత్‌ కేటాయించాలని, విండో-1 కింద విద్యుత్‌ ఉత్పత్తికి ఐదు మిలియన్‌ టన్నుల బొగ్గు లింకేజీతోపాటు, బొగ్గు రవాణాకు అవసరమైన రైల్వే బోగీలు అందించాలని కూడా కేంద్రాన్ని కోరింది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో వలసలను తగ్గించడం, వ్యవసాయ కూలీలకు ఉపాధి కల్పించడం కోసం జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పథకం కింద ప్రస్తుతం ఉన్న 125 పనిదినాలకు అదనంగా మరో 50 రోజులు కల్పించాలని విజ్ఞప్తి చేసింది. అదనపు పనిదినాలకు అయ్యే ఖర్చును రాష్ట్ర ప్రభుత్వం భరించేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నట్లు తెలిపింది.

తగ్గిన రిజర్వాయర్ల నిల్వలు

వానాకాలం పంటలతోపాటు వచ్చే యాసంగి సాగుకు నీటి లభ్యత కీలకంగా మారింది. ముఖ్యమంత్రి రేవంత్‌రెడ్డి వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం, గత ఏడాది ఇదే సమయానికి రిజర్వాయర్లలో 462 టీఎంసీల నీరు ఉండగా, ప్రస్తుతం 200 టీఎంసీలే అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఈ నీటిని వచ్చే ఏడాది జూన్‌ వరకు పొదుపుగా వినియోగించాల్సిన అవసరం ఉందని ఆయన పేర్కొన్నారు. రాష్ట్రంలోని గ్రామాలకు తాగునీరు అందించాల్సిన బాధ్యతను కూడా దృష్టిలో పెట్టుకోవాలని సూచించారు.

మరోవైపు, రాష్ట్ర నీటిపారుదల శాఖ గణాంకాల ప్రకారం అక్టోబర్‌ 9 నాటికి ప్రధాన, మధ్యతరహా రిజర్వాయర్ల మొత్తం నిల్వ సామర్థ్యం 1,059.8 టీఎంసీలు కాగా, అందుబాటులో ఉన్న నీరు 505.62 టీఎంసీలు. అంటే మొత్తం సామర్థ్యంలో 47.73 శాతం నీరే ఉంది. రాష్ట్రంలోని 21,500 చిన్న నీటి వనరుల్లో అక్టోబర్‌ 4 నాటికి 38.17 శాతం నీటి నిల్వలు ఉన్నట్లు గణాంకాలు వెల్లడించాయి.

ఈ గణాంకాలు వేర్వేరు సందర్భాల్లో వెల్లడైనవి. రిజర్వాయర్ల పరిధి, లెక్కింపు తేదీలను బట్టి నీటి నిల్వల వివరాలు మారుతున్నాయి. అందుబాటులో ఉన్న నీటిని తాగునీరు, ఇతర అవసరాలకు కేటాయించాల్సి ఉండటంతో సాగునీటి సరఫరాపై ఒత్తిడి పెరిగింది. ప్రాజెక్టుల కింద సాగు చేసే రైతులతోపాటు, బోర్లు, బావులపై ఆధారపడే రైతులూ నీటి లభ్యత విషయంలో అప్రమత్తంగా ఉండాలని వ్యవసాయ శాఖ సూచిస్తోంది.

భూగర్భ జలాలపై పెరుగుతున్న ఒత్తిడి

ప్రాజెక్టుల నుంచి సాగునీరు అందని ప్రాంతాల్లో రైతులు బోర్లు, బావులపైనే ఆధారపడతారు. వర్షాలు తక్కువగా పడితే భూమిలోకి ఇంకే నీరు తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది. సాగు అవసరాల కోసం భూగర్భ జలాలను ఎక్కువగా వినియోగిస్తే నీటి మట్టాలు మరింత దిగువకు చేరే ప్రమాదం ఉంది. గత ఏడాదితో పోలిస్తే రాష్ట్రంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో భూగర్భ జలమట్టాలు రెండు నుంచి మూడు మీటర్ల వరకు పడిపోయినట్లు నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి.

హైదరాబాద్‌ మెట్రో ప్రాంతంతోపాటు ఉమ్మడి రంగారెడ్డి జిల్లాలో 2026 సెప్టెంబర్‌లో సగటు భూగర్భ జలమట్టం భూమి నుంచి 11.58 మీటర్ల లోతులో నమోదైంది. గత ఏడాది సెప్టెంబర్‌తో పోలిస్తే ఈ ప్రాంతంలో నీటి మట్టం గణనీయంగా దిగువకు చేరినట్లు వివరాలు వెల్లడించాయి. రంగారెడ్డి జిల్లాలోని 27 మండలాల్లో 26 మండలాల్లో సగటు నీటి మట్టం ఆరు మీటర్లకు మించి లోతుకు వెళ్లినట్లు గణాంకాలు పేర్కొన్నాయి. కొద్దిరోజుల క్రితం కురిసిన వర్షాలతో కొంత ఉపశమనం లభించినా, భూగర్భ జలాల లభ్యతపై ఆందోళనలు కొనసాగుతున్నాయి.

విద్యుత్‌ సరఫరా మరో సవాలు

బోర్లు, బావులపై ఆధారపడే రైతులకు విద్యుత్‌ సరఫరా కీలకం. విద్యుత్‌ అంతరాయాలు ఏర్పడితే పంటలకు నీరు అందించడం కష్టమవుతుంది. ముఖ్యమంత్రి రేవంత్‌రెడ్డి అక్టోబర్‌ 10న నిర్వహించిన సమీక్షలో రాబోయే రోజుల్లో విద్యుత్‌ సరఫరా సమస్యలు తీవ్రం అయ్యే అవకాశం ఉందని పేర్కొన్నారు. అవసరమైన విద్యుత్‌ను కొనుగోలు చేసేందుకు ప్రభుత్వం సిద్ధంగా ఉన్నప్పటికీ, మార్కెట్లో కావాల్సినంత విద్యుత్‌ అందుబాటులో లేకపోవచ్చని తెలిపారు. అందుబాటులో ఉన్న విద్యుత్‌ను పొదుపుగా వినియోగించాలని అధికారులకు సూచించారు.

వ్యవసాయం, తాగునీటి పంపింగ్‌, ఆసుపత్రులు, పరిశ్రమలు, ఇతర అత్యవసర సేవలకు విద్యుత్‌ అందించాల్సి ఉండటంతో సరఫరా నిర్వహణ కీలకంగా మారింది. రాబోయే 20 రోజులు పంటలకు ముఖ్యమైనవని సీఎం పేర్కొంటూ, వ్యవసాయ విద్యుత్‌ సరఫరాలో అంతరాయాలు లేకుండా చూడాలని అధికారులను ఆదేశించారు. నిర్లక్ష్యం వల్ల పంటలకు నష్టం జరిగితే బాధ్యులపై చర్యలు తీసుకుంటామని హెచ్చరించారు.

యాసంగిలో వరి సాగు తగ్గింపు

వానాకాలంలో ఎదురైన పరిస్థితుల నేపథ్యంలో యాసంగి సాగుపైనా ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. గత కొన్నేళ్లుగా యాసంగిలో సుమారు 80 లక్షల ఎకరాల్లో వివిధ పంటలు సాగవుతున్నాయి. ఇందులో 65 లక్షల ఎకరాలకు పైగా వరి ఉంటుంది. గత యాసంగిలో 65.42 లక్షల ఎకరాల్లో వరి సాగు చేశారు. సాధారణ విస్తీర్ణం 51.49 లక్షల ఎకరాలుగా ఉన్నప్పటికీ, నిరుడు 27 శాతం అధికంగా వరి సాగైంది.

ఈసారి మాత్రం ప్రాజెక్టులు, చెరువులు, కుంటల్లో నీటి నిల్వలు తగ్గడం, భూగర్భ జలమట్టాలు పడిపోవడంతో అంత భారీ విస్తీర్ణంలో వరి సాగు సాధ్యమయ్యే పరిస్థితి కనిపించడం లేదు. యాసంగిలో నీటి లభ్యతను బట్టి సాగు విస్తీర్ణం తగ్గవచ్చని అంచనాలు ఉన్నాయి. బోర్లు, బావుల కింద వరి సాగు చేసే రైతులు కూడా నీటి లభ్యతను పరిశీలించి నిర్ణయం తీసుకోవాలని వ్యవసాయ శాఖ సూచిస్తోంది. వరికి నిరంతరం నీరు అవసరమయ్యే నేపథ్యంలో నీటి కొరత ఏర్పడితే పెట్టుబడులు నష్టపోయే ప్రమాదం ఉంది.

పప్పుధాన్యాలు, నూనెగింజలకు ప్రాధాన్యం

యాసంగిలో వరి సాగును తగ్గించి, నీటి అవసరం తక్కువగా ఉండే పంటలను ప్రోత్సహించాలని వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం సూచించింది. పెసలు, మినుములు, శనగలు, కందులు వంటి పప్పుధాన్యాలతోపాటు పొద్దుతిరుగుడు, నువ్వులు, కుసుమలు, వేరుశనగ వంటి నూనెగింజలు సాగు చేయవచ్చని పేర్కొంది. జొన్నలు, సజ్జలు, మొక్కజొన్న వంటి పంటలపైనా దృష్టి పెట్టాలని తెలిపింది.

రాష్ట్రంలో యాసంగి పప్పుధాన్యాల సాధారణ సాగు విస్తీర్ణం నాలుగు లక్షల ఎకరాలు. నిరుడు 2.82 లక్షల ఎకరాల్లోనే పప్పుధాన్యాలు సాగయ్యాయి. ఈసారి ఈ విస్తీర్ణాన్ని ఎనిమిది లక్షల ఎకరాలకు పెంచాలని వ్యవసాయ శాఖ ప్రతిపాదిస్తోంది. రైతుల భాగస్వామ్యం పెరిగితే 12 లక్షల ఎకరాల వరకు తీసుకెళ్లే అవకాశాలపైనా పరిశీలన జరుగుతోంది. వరి సాగు చేసే కొన్ని నేలల్లో పెసలు, మినుములు పండించేందుకు అవకాశం ఉందని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. అయితే నేల స్వభావం, స్థానిక వాతావరణం, నీటి లభ్యతను బట్టి పంటలను ఎంచుకోవాల్సి ఉంటుంది.

నూనెగింజల సాగును పెంచడంపైనా వ్యవసాయ శాఖ దృష్టి పెట్టింది. ఖరీఫ్‌లో నూనెగింజల సాధారణ సాగు విస్తీర్ణం 4.48 లక్షల ఎకరాలుగా ఉండగా, యాసంగిలో 3.58 లక్షల ఎకరాలుగా ఉంది. రాష్ట్రంలో వేరుశనగ సాధారణ సాగు విస్తీర్ణం 2.60 లక్షల ఎకరాలు కాగా, నిరుడు యాసంగిలో రెండు లక్షల ఎకరాల్లో సాగైంది. నువ్వులు 50 వేల ఎకరాల్లో సాగవుతున్నాయి. పొద్దుతిరుగుడు సాధారణ సాగు విస్తీర్ణం 25 వేల ఎకరాలు కూడా లేదు. ఈ పంటల సాగును విస్తరించేందుకు రైతులకు అవగాహన కల్పిస్తున్నారు. ఆయిల్‌పామ్‌ సాగును పెంచడంపైనా దీర్ఘకాలిక ప్రణాళికలు అమలవుతున్నాయి.

కూరగాయల సాగు విస్తరణకు ప్రతిపాదన

రాష్ట్రంలో కూరగాయల ఉత్పత్తి ప్రజల అవసరాలకు సరిపోవడం లేదు. దీంతో ఇతర రాష్ట్రాల నుంచి కూరగాయలను దిగుమతి చేసుకోవాల్సి వస్తోంది. ఉద్యానశాఖ అధికారుల అంచనాల ప్రకారం, రాష్ట్ర ప్రజల ఏడాది అవసరాలు తీర్చడానికి 50 లక్షల మెట్రిక్‌ టన్నుల కూరగాయలు ఉత్పత్తి కావాలి. ప్రస్తుతం సుమారు 10 లక్షల టన్నుల ఉత్పత్తి మాత్రమే జరుగుతోంది.

టమాటా, ఉల్లిగడ్డ, వంకాయ, బెండకాయ సహా ఇతర కూరగాయల సాగు విస్తీర్ణం 2020లో 97,329 ఎకరాలుగా ఉంది. 2024లో 44,548 ఎకరాలకు తగ్గింది. 2025లో 53,405 ఎకరాలకు చేరగా, ఈసారి 77,788 ఎకరాల్లో సాగైంది. కూరగాయల సాగు విస్తీర్ణాన్ని ఐదు లక్షల ఎకరాలకు పెంచితే రాష్ట్ర అవసరాలను తీర్చే దిశగా ముందుకు వెళ్లవచ్చని ఉద్యానశాఖ అధికారులు ప్రతిపాదించారు. ఈ సాగు విస్తరణ కూడా స్థానిక నీటి లభ్యత, పంటలకు అనుకూలమైన పరిస్థితులను బట్టి చేపట్టాలని సూచిస్తున్నారు.

కేంద్ర సాయంపై సీఎం విజ్ఞప్తి

ఎల్‌నినో ప్రభావం, వర్షాభావ పరిస్థితులపై ముఖ్యమంత్రి రేవంత్‌రెడ్డి అధికారులతో సమీక్ష నిర్వహించారు. రైతులు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలు, నీటి లభ్యత, విద్యుత్‌ సరఫరా, ప్రత్యామ్నాయ పంటల ప్రణాళికపై చర్చించారు. పరిస్థితులను సమీక్షించేందుకు మంత్రులతో ప్రత్యేక సమావేశం నిర్వహించనున్నట్లు తెలిపారు. వర్షాభావం ఉన్న ప్రాంతాల్లో పరిస్థితులను పరిశీలించి, కరువు మండలాల ప్రకటన, రైతులకు ఆర్థిక సాయం వంటి అంశాలపై చర్యలు చేపట్టాల్సి ఉందని పేర్కొన్నారు.

గ్రామ స్థాయి నుంచి మండల, జిల్లా, రాష్ట్ర స్థాయి వరకు అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహించాలని అధికారులకు సూచించారు. పరిస్థితులను పర్యవేక్షించేందుకు వార్‌రూమ్‌, టోల్‌ఫ్రీ నంబర్‌ ఏర్పాటు చేయాలని ఆదేశించారు. ఉపాధి హామీ పథకంలో ప్రస్తుతం ఉన్న 125 పనిదినాలకు అదనంగా మరో 50 రోజులు కల్పించాలని కేంద్రాన్ని కోరాలని తెలిపారు. మరోవైపు, రైతులకు ప్రత్యామ్నాయ పంటలపై స్పష్టమైన అవగాహన కల్పించేందుకు వ్యవసాయ శాఖ చర్యలు చేపట్టింది. ఏ ప్రాంతంలో ఏ పంట సాగు చేయాలి, ఎంత విస్తీర్ణంలో సాగు చేయవచ్చు, విత్తనాలు, పెట్టుబడి, మార్కెటింగ్‌ సదుపాయాలు ఎలా ఉంటాయనే అంశాలపై మార్గదర్శకాలు ఇవ్వాల్సిన అవసరం ఉంది.

వానాకాలం పంట నష్టం, తగ్గుతున్న నీటి నిల్వలు, విద్యుత్‌ సరఫరా సవాళ్ల నేపథ్యంలో యాసంగి సాగు ప్రణాళికకు ప్రాధాన్యం పెరిగింది. వరి సాగును తగ్గించడం, పప్పుధాన్యాలు, నూనెగింజలు, ఇతర ప్రత్యామ్నాయ పంటలను ప్రోత్సహించడం, అందుబాటులో ఉన్న నీటిని తాగునీరు, సాగునీటి అవసరాలకు అనుగుణంగా వినియోగించడం వంటి అంశాలపై ప్రభుత్వం, వ్యవసాయ శాఖ దృష్టి సారించాయి. రానున్న సీజన్‌లో నీటి లభ్యతకు అనుగుణంగా సాగు నిర్ణయాలు తీసుకోవాలని వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్తలు సూచిస్తున్నారు.