మొదలైన మేడారం మహాజాతర !

తెలంగాణ మహాజాతర మేడారం మహోత్తరంగా మొదలైంది. తొలి రోజు నుంచే భక్త జన సంద్రం కదలి వచ్చింది. సమ్మక్క, సారలమ్మలను దర్శించుకోవడానికి భారీ సంఖ్యలో భక్తులు తరలివస్తున్నారు. ఆసియాలోనే అతిపెద్ద గిరిజన పండగయిన మేడారం తొలి రోజు నుంచే భక్తులతో కిటకిట లాడుతోంది. ఈ జాతరలో అత్యంత కీలక ఘట్టం జంపన్న వాగులో పుణ్యస్నానాలు ఆచరించడం. సారలమ్మ గద్దెపైకి వస్తున్న క్రమంలో చిన్నా పెద్దా అన్న తేడా లేకుండా భక్తజనం తరలివస్తున్నారు. బస్సులు, సొంత వాహనాలలో వేలాది మంది ఇప్పటికే మేడారం జాతరకు వచ్చారని అధికారులు చెప్తున్నారు. వీరి సంఖ్య రానున్న రోజుల్లో లక్షలకు చేరే అవకాశం ఉన్నట్లు అంచనా వేస్తున్నారు.

భక్తజన సంద్రం మేడారం

తెలంగాణ కుంభమేళాగా పేరుగాంచిన ఆసియాలోనే అతిపెద్ద గిరిజన జాతర 'మేడారం' బుధవారం వైభవంగా ప్రారంభమైంది. ములుగు జిల్లా, తాడ్వాయి మండలంలోని మేడారం గ్రామం భక్తుల రాకతో కిక్కిరిసిపోయింది. ఆసియాలోనే అతిపెద్ద గిరిజన పండుగ, తెలంగాణ కుంభమేళా మేడారం జాతరలో అసలు సిసలైన ఘట్టం ప్రారంభమైంది. అడవి తల్లుల దర్శనానికి ముందు కోట్లాది మంది భక్తులు పరమ పవిత్రంగా భావించే ‘జంపన్న వాగు’ ఇప్పుడు భక్తజన సంద్రమైంది. ఇక్కడ స్నానం ఆచరించడం కేవలం ఒక ఆచారం మాత్రమే కాదు, అది ఒక వీర పుత్రుని త్యాగానికి భక్తులు అర్పించే నీరాజనం.

ఆచారాల పురిటిగడ్డ

మేడారం వచ్చే ప్రతి భక్తుడు తన యాత్రను జంపన్న వాగు నుంచే ప్రారంభిస్తాడు. ఇక్కడ పుణ్యస్నానం ఆచరించిన తర్వాతే అమ్మవార్ల గద్దెల దర్శనానికి వెళ్లడం తరతరాలుగా వస్తున్న సంప్రదాయం. భక్తులు తమ ఇళ్ల నుంచి తెచ్చుకున్న సమ్మక్క-సారలమ్మల ప్రతిమలను వాగులో పవిత్రంగా కడిగి, ధూపదీప నైవేద్యాలతో పూజిస్తారు.

తమ కోరికలు నెరవేరినందుకు కృతజ్ఞతగా తమ బరువుకు సమానమైన బెల్లాన్ని ‘నిలువెత్తు బంగారం’గా సమర్పించేందుకు భక్తులు ఇక్కడ సిద్ధమవుతారు. ముఖ్యంగా, అమ్మవారికి ఇష్టమైన వెదురు కర్రలను (ఎదురు కర్రలు) చేతబూని, గిరిజన సంప్రదాయ పాటలు పాడుతూ భక్తులు చేసే శివసత్తుల పూనకాలు జాతరలో ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తున్నాయి.

సంపెంగ వాగు 'జంపన్న వాగు'గా మారిన వీరగాథ

నేడు మనం చూస్తున్న ఈ జంపన్న వాగు వెనుక 13వ శతాబ్దానికి చెందిన ఒక అద్భుతమైన వీరగాథ దాగి ఉంది. ఒకప్పుడు దీనిని ‘సంపెంగ వాగు’ అని పిలిచేవారు. కాకతీయ చక్రవర్తి ప్రతాపరుద్రుడి కాలంలో, భయంకరమైన కరువు కారణంగా గిరిజనులు కప్పం కట్టలేకపోయారు. దీనిని ధిక్కారంగా భావించిన కాకతీయ సైన్యం మేడారంపై దాడి చేసింది. ఆ పోరాటంలో సమ్మక్క భర్త పగిడిద్ద రాజు, కుమార్తె సారలమ్మ, అల్లుడు గోవిందరాజులు వీరమరణం పొందారు.

తల్లి సమ్మక్కతో కలిసి యుద్ధభూమిలో శత్రువులను చీల్చు చెండాడిన కుమారుడు జంపన్న, తీవ్రంగా గాయపడి శత్రువుల చేతికి చిక్కడం ఇష్టం లేక ఈ వాగులోకి దూకి ఆత్మార్పణం చేసుకున్నాడు. ఆ వీరుడు చిందించిన రక్తధారల వల్లే వాగు నీరు ఎరుపు రంగులో ఉంటుందని, నాటి నుంచే ఇది ‘జంపన్న వాగు’గా పిలవబడుతోందని భక్తుల ప్రగాఢ విశ్వాసం.

సందడిగా స్నాన ఘట్టాలు - పటిష్ట భద్రత

ప్రస్తుతం సారలమ్మ, పగిడిద్ద రాజు, గోవిందరాజుల గద్దెలకు వచ్చే సమయం కావడంతో భక్తుల తాకిడి విపరీతంగా పెరిగింది. సుదూర ప్రాంతాల నుండి వచ్చిన భక్తులు వాగు పరిసరాల్లోనే బస చేస్తూ ఆధ్యాత్మిక తన్మయత్వంలో మునిగిపోతున్నారు. భక్తుల రద్దీని దృష్టిలో ఉంచుకుని ప్రభుత్వం మరియు పోలీస్ యంత్రాంగం గట్టి భద్రతా చర్యలు చేపట్టింది. స్నాన ఘట్టాల వద్ద గజ ఈతగాళ్లను అందుబాటులో ఉంచడమే కాకుండా, పారిశుద్ధ్యం మరియు తాగునీటి సౌకర్యాలను నిరంతరం పర్యవేక్షిస్తున్నారు.

1. గిరిజన సంస్కృతికి నిలువుటద్దం

అన్యాయాన్ని ఎదిరించి పోరాడిన వీరవనితలు సమ్మక్క-సారలమ్మలను దర్శించుకోవడానికి తెలుగు రాష్ట్రాలతో పాటు ఛత్తీస్‌గఢ్, మహారాష్ట్ర, మధ్యప్రదేశ్ నుంచి లక్షలాది మంది భక్తులు తరలివస్తున్నారు. అడవి తల్లుల నామస్మరణతో మేడారం పరిసర ప్రాంతాలన్నీ మారుమోగుతున్నాయి.

2. రద్దీగా మారిన రహదారులు

జాతర ప్రారంభం కావడంతో మేడారానికి దారితీసే అన్ని రహదారులు జనసంద్రాన్ని తలపిస్తున్నాయి. ఎటు చూసినా భక్తుల వాహనాలే కనిపిస్తున్నాయి. గిరిజన సంప్రదాయాల ప్రకారం భక్తులు ఎడ్ల బండ్లు, ట్రాక్టర్లు మరియు ప్రైవేట్ వాహనాల్లో మేడారానికి చేరుకుంటున్నారు.

3. జంపన్న వాగులో పుణ్యస్నానాలు

మేడారం చేరుకున్న భక్తులు ముందుగా జంపన్న వాగులో పుణ్యస్నానాలు ఆచరిస్తున్నారు. వాగు వద్ద ఎటువంటి ప్రమాదాలు జరగకుండా ప్రభుత్వం పటిష్టమైన భద్రతా చర్యలు చేపట్టింది. స్నానాల అనంతరం భక్తులు తల్లుల గద్దెల వద్దకు చేరుకుని మొక్కులు చెల్లించుకుంటున్నారు.

4. నిలువెత్తు 'బంగారం' (బెల్లం) సమర్పణ

తమ కోరికలు తీర్చాలని కోరుకుంటూ భక్తులు సమ్మక్క-సారలమ్మలకు తమ బరువుకు సమానంగా 'బంగారం' (బెల్లం) సమర్పిస్తున్నారు. ఈ దృశ్యం జాతరలో అత్యంత ప్రత్యేకమైనది. అడవిలో వెలిసిన ఈ దేవతలకు పసుపు, కుంకుమ మరియు చీర సారెలు సమర్పించి భక్తులు తమ భక్తిని చాటుకుంటున్నారు.

5. విస్తృత ఏర్పాట్లు

భక్తుల రద్దీని దృష్టిలో ఉంచుకుని ప్రభుత్వం భారీ భద్రతను ఏర్పాటు చేసింది. తాగునీరు, పారిశుధ్యం మరియు వైద్య సదుపాయాల్లో లోటు లేకుండా అధికారులు పర్యవేక్షిస్తున్నారు. ట్రాఫిక్ ఇబ్బందులు కలగకుండా వేల సంఖ్యలో పోలీసు బలగాలను మోహరించారు.