వరంగల్ ఎయిర్‌పోర్టుకు రుద్రమదేవి పేరు?

వరంగల్ మామ్నూర్ ఎయిర్‌పోర్టు పేరు ఇప్పుడు హాట్ టాపిక్‌గా మారింది. విమానాశ్రయానికి ఎవరిపేరు పెట్టాలనే దానిపై వరుస ప్రతిపాదనలు తెరపైకి వస్తున్నాయి. రాణి రుద్రమదేవి నుంచి మౌల్వీ సయ్యద్ అలావుద్దీన్, పీవీ నరసింహారావు వరకు పలు పేర్లు పరిశీలనలో ఉన్నాయి. కాకతీయుల చరిత్రకు ప్రతీకగా నిలిచిన రుద్రమదేవి పేరు పెట్టాలనే ప్రతిపాదన ప్రత్యేకంగా చర్చకు వచ్చింది. అదే సమయంలో కాకతీయ, సమ్మక్క–సారలమ్మ పేర్లతో పాటు ఇతర ప్రతిపాదనలు కూడా తెరపైకి వచ్చాయి.

ప్రస్తుతం దేశంలో 165 ఆపరేషనల్ విమానాశ్రయాల్లో మహిళల పేర్లతో ఉన్నవి రెండు మాత్రమే. ఢిల్లీలోని ఇందిరాగాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం, మధ్యప్రదేశ్‌లోని ఇండోర్ దేవి అహల్యాబాయి హోల్కర్ విమానాశ్రయం. వరంగల్ ఎయిర్‌పోర్టుకు రుద్రమదేవి పేరు ఖరారైతే, మహిళా చారిత్రక వ్యక్తి పేరుతో ఉన్న మూడో ఆపరేషనల్ ఎయిర్‌పోర్టుగా ఇది నిలుస్తుంది.

“మామ్నూర్ ఎయిర్‌పోర్టుకు రాణి రుద్రమదేవి పేరు పెట్టాలి” అని INTACH హైదరాబాద్ చాప్టర్ కన్వీనర్ అనురాధారెడ్డి ఫెడ‌ర‌ల్ తెలంగాణాతో చెప్పారు. “వరంగల్ అంటే కాకతీయుల చరిత్రకు ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉంది. కాకతీయ సామ్రాజ్యాన్ని సమర్థంగా పాలించిన రాణి రుద్రమదేవి పేరు మామ్నూర్ విమానాశ్రయానికి పెట్టడం ద్వారా ఆ చారిత్రక వారసత్వాన్ని ప్రపంచానికి పరిచయం చేసినట్టవుతుంది” అని ఆమె పేర్కొన్నారు.

“మామ్నూర్ ఎయిర్‌పోర్టుకు దాదాపు శతాబ్దం నాటి చరిత్ర ఉంది. 1930లలో నిజాం కాలంలో ఏర్పాటైన ఈ ఎయిర్‌ఫీల్డ్ వరంగల్ పారిశ్రామిక అభివృద్ధితోనూ అనుసంధానమై ఉంది. ఆజం జాహీ మిల్స్ వంటి పరిశ్రమలకు ఇది ఉపయోగపడింది” అని అనురాధారెడ్డి తెలిపారు.

“వరంగల్‌కు ఉన్న కాకతీయ వారసత్వం, మామ్నూర్ ఎయిర్‌పోర్టు చరిత్ర రెండింటినీ కలిపేలా రుద్రమదేవి పేరు సరైన గుర్తింపుగా నిలుస్తుంది. విమానాశ్రయం పునరుద్ధరణతో పాటు ఈ ప్రాంత చరిత్ర, సంస్కృతికి కూడా ప్రాధాన్యం దక్కాలి” అని ఆమె అన్నారు.

నిజాం కాలంలో హైదరాబాద్ సంస్థానంలో బేగంపేట, మామ్నూర్ వంటి విమానాశ్రయాలతో పాటు హకీంపేట్, నాదర్‌గుల్, ఆదిలాబాద్, బీదర్, ఔరంగాబాద్ వంటి ఎయిర్‌ఫీల్డ్‌లు ఉండేవి. కామారెడ్డి–పటరాజ్‌పేట్ ఎయిర్‌స్ట్రిప్‌ను సిలోన్–ఢిల్లీ మార్గంలోని విమానాలు ల్యాండింగ్, రీఫ్యూయలింగ్ కోసం ఉపయోగించేవి. బేగంపేటకు ముందు హబ్సిగూడలో ప్రైవేట్ ఎయిర్‌స్ట్రిప్ కూడా ఉండేదని ఆమె వివరించారు.

13వ శతాబ్దంలో కాకతీయ సామ్రాజ్యాన్ని పాలించిన రుద్రమదేవి, తన తండ్రి గణపతిదేవుడి తర్వాత ఓరుగల్లు కేంద్రంగా పాలన కొనసాగించారు. కాకతీయ సామ్రాజ్యాన్ని బలోపేతం చేయడం, సైనిక వ్యవస్థను పటిష్ఠం చేయడం, వరంగల్ కోట రక్షణ వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడం వంటి అంశాలు ఆమె పాలనతో ముడిపడి ఉన్నాయి. కాకతీయుల రాజధానిగా ఉన్న వరంగల్‌తో రుద్రమదేవికి నేరుగా చారిత్రక అనుబంధం ఉంది. అందుకే ఆధునిక విమానాశ్రయానికి ఆమె పేరు పెట్టడం ద్వారా తెలంగాణ చరిత్రను ఆధునిక మౌలిక వసతులతో అనుసంధానం చేయవచ్చని చ‌రిత్ర ప‌రిశోధ‌కుడు ఫ్రొఫెస‌ర్ ఎం.ఎ.శ్రీనివాస‌న్ చెప్పారు.

దేశంలోని అనేక విమానాశ్రయాలకు రాజకీయ నాయకులు, స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు, చారిత్రక పాలకుల పేర్లు ఉన్నాయి. ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్, మహారాణా ప్రతాప్, రాజా భోజ్, బిర్సా ముండా వంటి చారిత్రక వ్యక్తుల పేర్లు విమానాశ్రయాలకు పెట్టారు. మాజీ ప్రధాన మంత్రులు, ఇతర రాజకీయ ప్రముఖుల పేర్లతోనూ ఎయిర్‌పోర్టులు ఉన్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో మహిళా చారిత్రక పాలకురాలి పేరుతో వరంగల్ ఎయిర్‌పోర్టును గుర్తించడం చర్చకు దారితీసింది.

ఇప్పటికే తెరపైకి వచ్చిన పేర్లు...

బండ్ల గణేశ్, బీఆర్‌ఎస్ నేత బి. వినోద్ కుమార్ తదితరులు రాణి రుద్రమదేవి అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం పేరును సూచించారు.

దర్శకుడు సందీప్ రెడ్డి వంగా రుద్రమ ఇంటర్నేషనల్ ఎయిర్‌పోర్ట్, కాకతీయ ఇంటర్నేషనల్ ఎయిర్‌పోర్ట్ అనే పేర్లను ప్రతిపాదించారు.

దర్శకుడు శ్రీకాంత్ ఓదెల సమ్మక్క–సారలమ్మ ఇంటర్నేషనల్ ఎయిర్‌పోర్ట్ పేరును సూచించారు.

సీపీఐ నేత నారాయణ.. మాజీ ప్రధాని పీవీ నరసింహారావు పేరును ప్రతిపాదించారు.

ఎంపీ అసదుద్దీన్ ఒవైసీ.. స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు మౌల్వీ సయ్యద్ అలావుద్దీన్ పేరును ప్రతిపాదించారు.

అలాగే సోషల్ మీడియాలో ప్రొఫెసర్ జయశంకర్ ఎయిర్‌పోర్ట్ అనే పేరు కూడా సూచనగా వచ్చింది.

వరంగల్ ఎయిర్‌పోర్టు పేరు ఖరారయ్యే ప్రక్రియలో పలు ప్రతిపాదనలు తెరపైకి రావడంతో ఈ అంశం ఇప్పుడు తెలంగాణలో చర్చనీయాంశంగా మారింది. ప్రస్తుతం మామునూరు ఎయిర్‌పోర్టుకు తుది పేరు ఖరారుకాలేదు. ప్రజల నుంచి వచ్చిన వివిధ ప్రతిపాదనల్లో ఏ పేరు ముందుకు వెళ్తుందనేది ప్రభుత్వం తీసుకునే నిర్ణయంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

అందుకే వరంగల్ ఎయిర్‌పోర్టు పేరు ఇప్పుడు కేవలం ఒక పేరు ఎంపిక అంశంగా కాకుండా.. తెలంగాణ చరిత్ర, వారసత్వం, స్వాతంత్ర్య పోరాటం, తెలంగాణ ఉద్యమం వంటి విభిన్న గుర్తింపులను ప్రతిబింబించే చర్చగా మారింది.

తెలంగాణలో వీధి కుక్కల సమస్యకు చెక్ పెట్టేందుకు ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. గ్రామాల్లోనే కుక్కల సంతాన నియంత్రణ కేంద్రాలు ఏర్పాటు చేయాలని పంచాయతీరాజ్, గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ ప్రతిపాదించింది. ఒక్కో కేంద్రం నిర్మాణానికి రూ.30 లక్షలు ఖర్చు చేయనున్నారు.

తొలుత ప్రతి మండలానికి ఒక కేంద్రం చొప్పున ఏర్పాటు చేసి.. ఆ తర్వాత అవసరాన్ని బట్టి గ్రామాలకు విస్తరించనున్నారు. సమస్య ఎక్కువగా ఉన్న గ్రామాలను ముందుగా గుర్తించి పంచాయతీరాజ్ ఇంజినీరింగ్ విభాగం ద్వారా భవనాలు నిర్మిస్తారు.గ్రామపంచాయతీ సిబ్బంది వీధి కుక్కలను పట్టుకుని కేంద్రాలకు తీసుకెళ్తారు. అక్కడ వెటర్నరీ వైద్యులు కుక్కలకు స్టెరిలైజేషన్ శస్త్రచికిత్స చేయడంతో పాటు యాంటీ రేబీస్ టీకాలు వేస్తారు. అవసరమైన పోస్ట్ ఆపరేటివ్ కేర్ ఇచ్చిన తర్వాత, కుక్కలను అవి పట్టుబడిన ప్రాంతాల్లోనే తిరిగి వదిలే విధానం అమలు చేయనున్నారు.

ఈ కేంద్రాలను నిర్మించిన తర్వాత పశుసంవర్ధక శాఖకు అప్పగించే అవకాశం ఉంది. కేంద్రాల్లో వెటర్నరీ డాక్టర్లు, సాంకేతిక సిబ్బంది, కుక్కలను పట్టుకునే సిబ్బంది, సహాయక సిబ్బంది అవసరం ఉంటుంది.

వీధి కుక్కల స్టెరిలైజేషన్ కార్యక్రమంలో గుర్తింపు పొందిన స్వచ్ఛంద సంస్థలను కూడా భాగస్వామ్యం చేయనున్నారు. ప్రస్తుతం ఎన్జీవోలకు కుక్కల స్టెరిలైజేషన్‌కు నగరాల్లో ఒక్కో కుక్కకు రూ.1,500, గ్రామాల్లో రూ.1,650 చొప్పున చెల్లించేందుకు పంచాయతీరాజ్ శాఖ అనుమతించింది. ఇలాంటి కార్యక్రమాల్లో పట్టుకోవడం, శస్త్రచికిత్స, యాంటీ రేబీస్ టీకా, పోస్ట్ ఆపరేటివ్ కేర్ వంటి సేవలు ఉంటాయి.

తెలంగాణలో వీధి కుక్కల సంఖ్య 4 లక్షలకు పైగా వుండ‌వ‌చ్చ‌ని ప‌శుసంక్షేమ శాఖ‌ అంచ‌నా. అయితే కుక్కకాటు ఘటనలు సమస్య తీవ్రతను చూపిస్తున్నాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వ డేటా ప్రకారం తెలంగాణలో 2022లో 92,924, 2023లో 1,19,014, 2024లో 1,21,997 కుక్కకాటు కేసులు నమోదయ్యాయి.

అందుకే కేవలం కుక్కలను పట్టుకోవడం కాకుండా స్టెరిలైజేషన్, యాంటీ రేబీస్ వ్యాక్సినేషన్, శాస్త్రీయ పద్ధతుల్లో జనాభా నియంత్రణపై ప్రభుత్వం దృష్టి పెడుతోంది.

మొత్తంగా.. గ్రామాల్లోనే ప్రత్యేక కేంద్రాలు అందుబాటులోకి వస్తే వీధి కుక్కల సంతాన నియంత్రణ కార్యక్రమాన్ని స్థానిక స్థాయిలో నిర్వహించే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే ఈ కేంద్రాల సంఖ్య, సిబ్బంది నియామకం, ఎన్జీవోల ఎంపిక, అమలు విధానం వంటి అంశాలపై ప్రభుత్వం తీసుకునే తుది నిర్ణయాలే ఈ ప్రణాళిక ఎంతవరకు ఫలిస్తుందో నిర్ణయించనున్నాయి.

హైదరాబాద్ ఎర్రగడ్డ మానసిక ఆరోగ్య సంస్థ నుంచి POCSO కేసులో రిమాండ్‌లో ఉన్న నిందితుడు పోలీసుల ఎస్కార్ట్‌ నుంచి తప్పించుకోవడం కలకలం రేపింది. మహబూబ్‌నగర్ జిల్లా అమరచింత మండలానికి చెందిన 22 ఏళ్ల కిశోర్ కుమార్ రెడ్డి ప్రస్తుతం చంచల్‌గూడ జైలులో రిమాండ్‌లో ఉన్నాడు. వైద్య పరీక్షల కోసం మంగళవారం అతడిని ఎర్రగడ్డ మానసిక ఆస్పత్రికి తీసుకొచ్చారు.వైద్య పరీక్షలు పూర్తయిన తర్వాత బాత్‌రూమ్‌కు వెళ్తానని చెప్పిన కిశోర్.. అక్కడి వెంటిలేటర్‌ ద్వారా బయటకు దూకి పరారైనట్లు పోలీసులు తెలిపారు. హెడ్ కానిస్టేబుల్ కోటేశ్వరరెడ్డి, కానిస్టేబుల్ రాహుల్ అతడితో ఎస్కార్ట్‌గా ఉన్నారు. ఘటనపై బోరబండ పోలీసులు కేసు నమోదు చేసి గాలింపు చేపట్టారు.

అయితే కిశోర్‌పై ఉన్న అసలు కేసు ఏంటి?కిశోర్ కుమార్ రెడ్డి స్వగ్రామం అమరచింత మండలంలోని నందిమల్ల. జూన్ 2026లో ఓ మైనర్ బాలికకు సంబంధించిన ఫిర్యాదుపై అమరచింత పోలీస్ స్టేషన్‌లో POCSO కేసు నమోదైంది. అనంతరం అతడిని అరెస్టు చేసి జైలుకు తరలించారు. కేసు దర్యాప్తులో ఉండటంతో ఆరోపణలను కోర్టు తేల్చాల్సి ఉంది.

ఇది కిశోర్‌కు సంబంధించిన మొదటి పరారీ ఘటన కూడా కాదు. జూలైలో మహబూబ్‌నగర్ జిల్లా జైలు నుంచి కూడా అతడు తప్పించుకున్నాడు. జైలు వెనుక భాగంలోని సుమారు 18 అడుగుల గోడను దాటి బయటకు వెళ్లినట్లు అధికారులు గుర్తించారు. అనంతరం అతడు స్వగ్రామానికి చేరుకుని పురుగుల మందు తాగి ఆత్మహత్యకు యత్నించాడు. పోలీసులు అతడిని గుర్తించి ఆస్పత్రికి తరలించారు.

ఇప్పుడు మరోసారి పోలీసుల ఎస్కార్ట్‌లో ఉన్న సమయంలోనే ఆస్పత్రి నుంచి తప్పించుకోవడంతో ఖైదీ భద్రత, ఆస్పత్రుల్లో ఎస్కార్ట్ విధానం, పోలీసు పర్యవేక్షణపై ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి.ప్రస్తుతం బోరబండ పోలీసులు కిశోర్ ఆచూకీ కోసం గాలిస్తున్నారు. అతడు ఎక్కడికి వెళ్లాడు, ఎవరైనా సహకరించారా, ఆస్పత్రిలో భద్రత ఎలా ఉంది అనే అంశాలపై దర్యాప్తు కొనసాగుతోంది.

ఒకే వ్యక్తి రెండుసార్లు అదుపు నుంచి తప్పించుకోవడం నేపథ్యంలో.. ఈసారి భద్రతా లోపాలకు బాధ్యత ఎవరిది, భవిష్యత్తులో ఇలాంటి ఘటనలు పునరావృతం కాకుండా ఎలాంటి చర్యలు తీసుకుంటారనేది కీలకంగా మారింది.

ఇటీవల షాబాద్‌లో POCSO కేసులో బెయిల్‌పై బయట ఉన్న నిందితుడు రాజ్‌కుమార్ ఆరు హత్యలకు పాల్పడిన ఘటన తీవ్ర కలకలం రేపింది. POCSO ఫిర్యాదు చేసిన బాలికతో పాటు ఆమె తల్లి, అమ్మమ్మను, అనంతరం తన భార్య, ఇద్దరు పిల్లలను హత్య చేసినట్లు పోలీసులు తెలిపారు. ఈ ఘటన తర్వాత సున్నితమైన క్రిమినల్ కేసుల్లో నిందితులకు బెయిల్, పర్యవేక్షణ, బాధితుల భద్రతపై చర్చ జరిగింది.

ఇప్పుడు ఎర్రగడ్డ మానసిక ఆస్పత్రి నుంచి పరారైన కిశోర్ కుమార్ రెడ్డి కూడా POCSO కేసులో రిమాండ్‌లో ఉన్న నిందితుడు కావడంతో.. షాబాద్ ఘటనను గుర్తు చేసుకుంటున్నారు.