దళిత ఓట్ల కోసం కాన్షీరామ్ ను కాంగ్రెస్ కీర్తిస్తుందా?

దళిత ఓటు బ్యాంకును గంపగుత్తగా పొందడానికి దళిత ఐకాన్ బీఎస్పీ వ్యవస్థాపకుడు అయిన కాన్షీరామ్ 92 వ జయంతిని ఆదివారం రాష్ట్రంలోని మిగిలిన పార్టీలు జరుపుకున్నట్లుగానే కాంగ్రెస్ కూడా ఘనంగా నిర్వహించింది. ఈ కార్యక్రమానికి రెండు రోజుల ముందు, శుక్రవారం (మార్చి 13), లక్నోలోని ఇందిరా గాంధీ ప్రతిష్ఠాన్‌లో 'సామాజిక్ పరివర్తన్ దివస్'ను నిర్వహించింది. దీనికి లోక్‌సభలో ప్రతిపక్ష నాయకుడు రాహుల్ గాంధీ హాజరయ్యారు.

అక్కడ, కాన్షీరామ్ వారసత్వాన్ని కీర్తిస్తూనే బీజేపీ, ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీపై తీవ్ర విమర్శలు చేశారు. ఆయన అమెరికాకు లొంగిపోయి దేశ ఇంధన భద్రతకు రాజీ పడ్డారని కూడా ఆరోపించారు. పశ్చిమాసియాలో భౌగోళిక రాజకీయ సంఘర్షణ మధ్యలో భారత్ ఇంధన, గ్యాస్ సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంటున్న సమయంలో ఆయన ఈ విమర్శలు చేయడం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.

రాహుల్ దివంగత దళిత నాయకుడి సామాజిక సమానత్వం, న్యాయం అనే లక్ష్యాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్లడానికి, బహుజన సమాజానికి తగిన ప్రాతినిధ్యం కల్పించడానికి రాహుల్ ప్రతిజ్ఞ చేశారు. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ జీవించి ఉంటే, కాన్షీరామ్ ఉత్తరప్రదేశ్‌కు కాంగ్రెస్ ముఖ్యమంత్రి అయ్యేవాడని కూడా అన్నారు. 1964లో నెహ్రూ మరణించిన కనీసం ఒక దశాబ్దం తర్వాత కాన్షీరామ్ రాజకీయాల్లోకి ప్రవేశించి 1984లో బిఎస్పిని స్థాపించారు. రాహుల్ సమక్షంలో దివంగత నాయకుడికి భారతరత్న ఇవ్వాలని డిమాండ్ చేస్తూ ఒక తీర్మానం కూడా ఆమోదించబడింది.

కాంగ్రెస్ నాయకుడు భారత రాజ్యాంగంపై సంవిదాన్ సమ్మేళన్ లో కూడా మాట్లాడారు. అక్కడ ఆయన ఆ పత్రాన్ని సమర్థించారు. కాన్షీరామ్, బిఆర్ అంబేద్కర్, మహాత్మా గాంధీ, జ్యోతిబా ఫూలే వంటి నాయకులు భారతదేశ వైవిధ్యాన్ని నొక్కి చెప్పడానికి చేసిన కృషిని గుర్తు చేసుకున్నారు. మోదీపై కూడా ఆయన దాడి చేశారు. రాజ్యాంగంలోని సమ్మిళిత సిద్ధాంతానికి కట్టుబడి లేరని ఆరోపించారు.

రాజ్యాంగ కాపీని పట్టుకుని, రాహుల్ బిజెపి, మోదీపై విరుచుకుపడ్డారు. “మోదీ రాజ్యాంగంలో పొందుపరచబడిన భావజాలానికి మద్దతు ఇవ్వరు. ఇది చరిత్ర అంతటా ఉన్న అన్ని గొప్ప దళిత ప్రముఖుల గొంతులను కలిగి ఉంటుంది.

అయితే, ఇది (వీర్) సావర్కర్ లేదా (నాథురామ్) గాడ్సే గొంతులను కలిగి ఉండదు.” కాన్షీరామ్ “జనాభాకు అనుగుణంగా ప్రాతినిధ్యం” అనే నినాదాన్ని పునరుద్ఘాటిస్తూ, అంశాలను వివరించడానికి పెన్ను ఉపయోగించే తన సంతకం శైలిని అనుసరిస్తూ, బహుజన సమాజానికి భాగస్వామ్యం, ప్రాతినిధ్యం నిర్ధారించాల్సిన అవసరాన్ని రాహుల్ నొక్కి చెప్పారు.

బిజెపి సమాజాన్ని విభజించిందని ఆయన ఆరోపించారు. జనాభాలో 15 శాతం మాత్రమే అన్ని ప్రయోజనాలను ఏకస్వామ్యం చేసిందని ఆరోపించారు. కాంగ్రెస్ దాని లోపాలను కలిగి ఉందని అది తన విధులను సమర్థవంతంగా నిర్వర్తించి ఉంటే, కాన్షీరామ్ ఎప్పటికీ విజయం సాధించేవాడు కాదని రాహుల్ ఈ సందర్భంగా అంగీకరించారు. తన సూత్రాలపై రాజీ పడని దళిత నాయకుడిని ఆయన ప్రశంసించారు. కాన్షీరామ్ కాలంలో నెహ్రూ జీవించి ఉంటే, కాంగ్రెస్ ముఖ్యమంత్రి అయ్యేవారని అన్నారు.

కులగణన నిర్వహించడానికి కాంగ్రెస్ నిబద్ధతను రాహుల్ పునరుద్ఘాటించారు. కాన్షీరామ్‌కు దేశ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం ఇవ్వాలని డిమాండ్ చేస్తూ పార్టీ ఒక తీర్మానాన్ని కూడా ఆమోదించింది. "కాన్షీరామ్ కా మిషన్ అధూరా, రాహుల్ గాంధీ కరేంగే పూరా (రాహుల్ గాంధీ కాన్షీరామ్ అసంపూర్ణ లక్ష్యాన్ని పూర్తి చేస్తారు)" అనే కొత్త నినాదాన్ని కూడా కార్మికులు నినాదాలు చేశారు.

పార్టీ అధికార ప్రతినిధి అన్షు అవస్థి, బిఎస్పి ప్రస్తుత అధినేత్రి, కాన్షీరామ్ శిష్యురాలు మాయావతిపై విమర్శలు గుప్పించారు. ఆమె తన సాంప్రదాయ దళిత ఓటు బ్యాంకును ఏకీకృతం చేయడానికి నాయకుడిని కీర్తించడానికి కూడా ప్రయత్నాలు చేస్తున్నారు.

"మాయావతిజీ కాన్షీ రాంజీ జయంతిని జరుపుకున్నప్పటికీ, ఆయన ఆదర్శాలను నిలబెట్టడానికి ఆమె నిజమైన ప్రయత్నం చేయలేదు. బిజెపి పాలనలో ఎక్కువగా నష్టపోయింది దళిత సమాజమే. ఇప్పుడు, కాంగ్రెస్ పార్టీ కాన్షీరాం పోరాటాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్తుంది. ఆయనకు భారతరత్న అవార్డు ఇవ్వాలనే డిమాండ్‌ను తీవ్రంగా సమర్థిస్తుంది"

గత ఏడాది అక్టోబర్‌లో, మాయావతి తన గురువు 19వ వర్ధంతిని పురస్కరించుకుని లక్నోలో భారీ ర్యాలీని నిర్వహించింది. ఇటీవల కాన్షీరామ్‌ను సత్కరించినందుకు ఎస్పీని విమర్శించారు. దీనిని ఆడంబరంగా అభివర్ణించారు. 'మోదీ మానసికంగా దివాలా తీసాడు' రాహుల్ కూడా మోదీపై దాడి చేశారు. భారతదేశ ఇంధన భద్రతను రాజీ పడ్డారని అన్నారు.

ఆయన ఇకపై భారత ప్రధాన మంత్రి కాదు. ఆయన అమెరికా కోసం పనిచేస్తున్నారు" అని ప్రతిపక్ష నాయకుడు అన్నారు. అమెరికాతో ఇటీవలి మధ్యంతర వాణిజ్య ఒప్పందం గురించి మరోసారి ప్రశ్నలు సంధించారు. "భారతదేశం అమెరికా నుంచి 9.25 లక్షల రూపాయల విలువైన వస్తువులను కొనుగోలు చేయనుంది. మనం అమెరికా నుంచి ఇంత పెద్ద మొత్తాన్ని కొనుగోలు చేస్తే, అది మన రైతులను ఎక్కడ వదిలివేస్తుంది?" అని ఆయన ప్రశ్నించారు.

కాన్షీరామ్‌ను హైలైట్ చేయడానికి కాంగ్రెస్ చేసిన ప్రయత్నం, యుపి అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు కీలకమైన దళిత ఓట్లను ఆకర్షించడానికి క్యూలో చేరేలా చేస్తుంది. ఒకప్పుడు యుపి రాజకీయాల్లో బలీయమైన శక్తిగా ఉన్న గ్రాండ్-ఓల్డ్ పార్టీ, క్రమంగా దాని సామాజిక మద్దతు స్థావరం క్షీణించడం చూసింది. స్థానిక ఆటగాళ్ళు దళితులతో సహా దానిని కైవసం చేసుకున్నారు. 2024 వ్యూహాన్ని తిరిగి అమలు చేయాలని కాంగ్రెస్ భావిస్తోంది.

రాష్ట్రంలో ఇటీవల జరిగిన ఎన్నికల పరాజయాలు ఉన్నప్పటికీ, 2024 లోక్‌సభ ఎన్నికల సమయంలో ఎస్పీతో పొత్తు పెట్టుకున్నప్పుడు బీజేపీకి వ్యతిరేకంగా 'రాజ్యాంగాన్ని మార్చే' కథనాన్ని ఉపయోగించుకున్నప్పుడు పార్టీ తన వ్యూహం నుంచి ఆశలు పెట్టుకుంది.

దాని భారత మిత్రపక్షం ఎస్పీ కూడా తన ఎన్నికలలో గెలిచిన 'పిడిఎ' (పిచ్డా, దళిత్, అల్పసంఖ్యక్) ఫార్ములాను తిరిగి అమలు చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది, ఇది దళిత ఓటర్లను దృష్టిలో ఉంచుకుంది.

కాన్షీరామ్ తాజా జయంతిని పురస్కరించుకుని ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని ప్రతి జిల్లాలో కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తామని పార్టీ అధినేత అఖిలేష్ యాదవ్ ఇప్పటికే ప్రకటించారు. కాన్షీరామ్‌ను ప్రశంసించడం ద్వారా దళిత ఓటర్లను ఆకర్షించడానికి బిఎస్‌పి, బిజెపి కూడా ఇలాంటి వ్యూహాలను ఉపయోగిస్తున్నాయి. 'మాయావతి అంత బలంగా లేరు' సీనియర్ జర్నలిస్ట్ మన్మోహన్ ప్రకారం, ఇటీవలి కాలంలో మాయావతి పతనాన్ని గ్రహించి, ప్రతి రాజకీయ పార్టీ యుపి ఎన్నికలకు ముందు దళిత ఓటు కోసం పోటీ పడుతోంది.

"మాయావతి ప్రస్తుతం రాజకీయంగా బలంగా లేరు. తత్ఫలితంగా, పార్టీలు - అది ఎస్పీ లేదా బీజేపీ అయినా దళిత ఓటు బ్యాంకును కలిగి ఉండటానికి ప్రయత్నిస్తున్నాయి. ఇప్పుడు, కాంగ్రెస్ పార్టీ కూడా ఈ రేసులో చేరింది. చారిత్రాత్మకంగా, బిఎస్పీ ఆవిర్భావానికి ముందే కాంగ్రెస్ దళిత ఓటర్ల విశ్వాసాన్ని కలిగి ఉంది. ఈ సందర్భాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని, కాంగ్రెస్ మరోసారి దళితులకు సంబంధించిన సమస్యలపై నాయకత్వం వహించడానికి ప్రయత్నిస్తోంది. కాన్షీరామ్ జయంతి అలా చేయడానికి సరైన అవకాశాన్ని అందిస్తుంది" అని ఆయన ది ఫెడరల్‌తో అన్నారు.