తెలంగాణలో ఓటరు చూపు ఎటువైపు మొగ్గుతున్నది?

తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజకీయాలు ప్రస్తుతం ఒక కీలక దశలో ఉన్నాయి. ఒకప్పుడు రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో స్పష్టమైన ఆధిపత్యం చూపిన బిఆర్ఎస్ ఇప్పుడు తన భవిష్యత్తు కోసం పోరాడుతున్న స్థితిలో ఉంది. ఒకప్పుడు అంచనాలకే పరిమితమైన కాంగ్రెస్ ఇప్పుడు అధికారంలోకి వచ్చి రాజకీయ మానసిక ఆధిపత్యాన్ని సాధించింది. మరోవైపు గత కొన్ని సంవత్సరాల్లో తెలంగాణలో ప్రత్యామ్నాయ శక్తిగా ఎదుగుతున్నట్టు కనిపించిన భారతీయ జనతా పార్టీ కూడా ఇప్పుడు తన వ్యూహాలను పునర్మూల్యాంకనం చేసుకోవాల్సిన పరిస్థితిలో ఉంది.

ఈ మార్పులన్నీ ఒక్కసారిగా సంభవించినవి కావు. గత దశాబ్దంలో జరిగిన ఎన్నికల ఫలితాలు, సామాజిక వర్గాల రాజకీయ ధోరణులు, ప్రాంతీయ అభివృద్ధి అసమానతలు, నాయకత్వ మార్పులుఇవ్వన్ని కలిసి తెలంగాణ రాజకీయాలను కొత్త దిశలో నడిపిస్తున్నాయి. ప్రత్యేకంగా ఇటీవల జరిగిన స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలు, మున్సిపల్ ఎన్నికలు, మరియు పార్లమెంట్ ఎన్నికల ధోరణులు చూస్తే తెలంగాణ రాజకీయ సమీకరణాలు ఒక కొత్త రూపం తీసుకుంటున్నాయి.

ఉద్యమం నుంచి అధికారం వరకు :

తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తర్వాత మొదటి దశలో రాజకీయాలు పూర్తిగా ప్రాంతీయ భావోద్వేగాల చుట్టూ తిరిగాయి. తెలంగాణ ఉద్యమాన్ని నడిపించిన నాయకత్వానికి ప్రజలు విశేష మద్దతు ఇచ్చారు. అదే కారణంగా 2014 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో టీఆర్ఎస్ (ప్రస్తుత బిఆర్ఎస్) పార్టీ అధికారంలోకి వచ్చింది.

ఆ ఎన్నికల్లో టీఆర్ఎస్ సుమారు 34 శాతం ఓట్లు సాధించి 63 సీట్లు గెలుచుకుంది. కాంగ్రెస్ పార్టీ సుమారు 25 శాతం ఓట్లు సాధించినప్పటికీ కేవలం 21 సీట్లకు పరిమితమైంది. బిజెపి అప్పటికి తెలంగాణలో చాలా చిన్న శక్తి మాత్రమే. సుమారు 7 శాతం ఓట్లతో ఐదు సీట్లు మాత్రమే గెలుచుకుంది.అయితే నిజమైన రాజకీయ శిఖరం 2018లో వచ్చింది. ఆ ఎన్నికల్లో టీఆర్ఎస్ సుమారు 47 శాతం ఓట్లతో 88 సీట్లు గెలుచుకుని అద్భుతమైన విజయం సాధించింది. అది తెలంగాణ రాజకీయాల్లో ఒక పార్టీ సంపూర్ణ ఆధిపత్యాన్ని సూచించింది. కాంగ్రెస్ పార్టీ ఆ సమయంలో 28 శాతం ఓట్లు సాధించినప్పటికీ సీట్లుగా మార్పు జరగలేదు. బిజెపి మాత్రం ఒకే సీటుకు పరిమితమైంది. అయితే రాజకీయాల్లో శాశ్వత ఆధిపత్యం అనేది ఉండదు. సమాజంలో మార్పులు, ఆర్థిక పరిస్థితులు, నాయకత్వ నిర్ణయాలు అన్నికూడ ప్రజల అభిప్రాయాలను ఎటువైపు నైనా మార్చే శక్తి గలవి.

తెలంగాణ రాజకీయాల్లో మలుపు :

2023 అసెంబ్లీ ఎన్నికలు తెలంగాణ రాజకీయాలను పూర్తిగా మార్చేశాయి. ఈ ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ పార్టీ సుమారు 39–40 శాతం ఓట్లు సాధించి 64 సీట్లు గెలుచుకుంది. బిఆర్ఎస్ సుమారు 37 శాతం ఓట్లు సాధించినప్పటికీ కేవలం 39 సీట్లకు పరిమితమైంది. బిజెపి సుమారు 13 శాతం ఓట్లు సాధించి 8 సీట్లు గెలుచుకుంది. ఈ ఫలితాల్లో ఒక కీలక అంశం ఉంది. బిఆర్ఎస్ ఓట్లలో పెద్దగా పడిపోలేదు. కానీ కాంగ్రెస్ ఓట్లు కేంద్రీకృతమయ్యాయి. అంటే ప్రజల్లో అసంతృప్తి విస్తృతంగా ఉన్నప్పటికీ అది ఒకే పార్టీ వైపు కేంద్రీకృతమైంది.ఇది రాజకీయ మానసిక శాస్త్రంలో ఒక ముఖ్యమైన సూత్రం. ప్రజలు మార్పు కోరుకున్నప్పుడు వారు విభజించకుండా ఒక ప్రత్యామ్నాయానికి సమూహంగా మద్దతు ఇస్తారు.

బిజెపి ఎదుగుదల: అవకాశమా? లేక పరిమితా?

పార్లమెంట్ ఎన్నికల సమయంలో బిజెపి తెలంగాణలో గణనీయమైన 35% ఓట్ల శాతం సాధించింది. ముఖ్యంగా ఉత్తర తెలంగాణ జిల్లాల్లో ఆ పార్టీ ఓటు శాతం పెరిగింది. అయితే అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో అదే స్థాయి ప్రభావం చూపలేకపోయింది. ఇది ఎందుకు జరిగింది? మొదటిగా, తెలంగాణలో బిజెపి వద్ద గ్రామీణ స్థాయిలో బలమైన కేడర్ నిర్మాణం ఇంకా పూర్తిగా అభివృద్ధి చెందలేదు. రెండవది, బిజెపి ఓటు ప్రధానంగా పట్టణ మధ్యతరగతి మరియు యువతలో మాత్రమే కేంద్రీకృతమైంది. మూడవది, స్థానిక నాయకత్వం రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ప్రభావం చూపే స్థాయికి ఇంకా చేరలేదు. అందువల్ల బిజెపి ప్రస్తుతం 12 నుంచి 15 శాతం మధ్య ఓట్ల వద్ద స్థిరపడినట్టు కనిపిస్తోంది.

బిఆర్ఎస్ క్షీణతా? లేక పునర్నిర్మాణ దశా?

బిఆర్ఎస్ పార్టీ ప్రస్తుతం ఒక విచిత్ర పరిస్థితిలో ఉంది. ఒకవైపు ఆ పార్టీ అధికారాన్ని కోల్పోయింది. మరోవైపు దాని కోర్ ఓటు బ్యాంక్ పూర్తిగా కూలిపోలేదు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఆ పార్టీకి ఇంకా బలమైన మద్దతు ఉంది.సుమారు 28 శాతం పైగా ఓటు శాతం నిలబెట్టుకోవడం చిన్న విషయం కాదు. అది ఆ పార్టీకి ఇంకా ఒక బలమైన సామాజిక ఆధారం ఉందని సూచిస్తుంది. కానీ అదే సమయంలో అది అధికారాన్ని తిరిగి సాధించడానికి సరిపోదు.ఇక్కడే బిఆర్ఎస్ నాయకత్వం ముందు ఒక వ్యూహాత్మక ప్రశ్న ఉంది. ఒంటరిగా పోటీ చేసి మళ్లీ ఎదగాలా? లేక ఇతర రాజకీయ శక్తులతో వ్యూహాత్మక కలయిక చేసుకోవాలా?

బిఆర్ఎస్ – బిజెపి కలయిక:

రాజకీయ గణితం సులభంగా కనిపిస్తుంది. బిఆర్ఎస్ సుమారు 28–30 శాతం, బిజెపి సుమారు 12–15 శాతం మొత్తం కలిపితే సుమారు 42–45 శాతం ఓట్లు.ఇది కాంగ్రెస్ సాధిస్తున్న సుమారు 40 శాతం ఓట్ల కంటే ఎక్కువ. కాగితంపై చూస్తే ఈ కలయిక విజయం సాధించే అవకాశం ఉంది.కానీ వాస్తవ రాజకీయాల్లో ఈ గణితం అంత సులభం కాదు. ఓటు బదిలీ పూర్తిగా జరగదు. బిజెపి ఓటర్లలో ఒక వర్గం బిఆర్ఎస్ అభ్యర్థికి ఓటేయకపోవచ్చు. అలాగే బిఆర్ఎస్ కోర్ ఓటు కూడా బిజెపి అభ్యర్థిని పూర్తిగా అంగీకరించకపోవచ్చు.అందువల్ల కలిపిన ఓటు శాతం వాస్తవంగా 36 నుంచి 38 శాతం మధ్యకు తగ్గే అవకాశం ఉంది.

సామాజిక సమీకరణాలు:

తెలంగాణలో ఓటింగ్ ప్రవర్తనను అర్థం చేసుకోవాలంటే సామాజిక వర్గాల ధోరణిని పరిశీలించాలి.కాంగ్రెస్ పార్టీ ప్రధానంగా ఎస్సీ, ఎస్టీ, మైనారిటీ, మరియు గ్రామీణ పేద వర్గాల మద్దతును పొందుతోంది. సంక్షేమ పథకాల ప్రభావం కూడా ఈ వర్గాల్లో ఎక్కువగా ఉంది. బిఆర్ఎస్ పార్టీకి రైతు వర్గం మరియు పాత కేడర్ బలంగా ఉన్నాయి. తెలంగాణ ఉద్యమం సమయంలో ఏర్పడిన భావోద్వేగ బంధం ఇంకా కొంతవరకు కొనసాగుతోంది. బిజెపి ప్రధానంగా పట్టణ మధ్యతరగతి, యువత, మరియు సిద్ధాంతపరమైన ఓటర్లపై ఆధారపడుతోంది. ఈ మూడు సామాజిక బేస్‌లు సహజంగా ఒకే వేదికపైకి రావడం కష్టం.

భవిష్యత్తు ఎన్నికల సన్నివేశాలు :

ప్రస్తుత పరిస్థితులను ఆధారంగా తీసుకుంటే మూడు ప్రధాన సన్నివేశాలు కనిపిస్తున్నాయి.మొదటి సన్నివేశం, మూడు కోణాల పోటీ కొనసాగితే కాంగ్రెస్ పార్టీకి స్పష్టమైన ఆధిక్యం ఉండే అవకాశం ఉంది. 119 అసెంబ్లీ సీట్లలో కాంగ్రెస్ 65 నుంచి 75 సీట్లు సాధించే అవకాశముంది.రెండవ సన్నివేశం,బిఆర్ఎస్ మరియు బిజెపి కలిస్తే పోటీ తీవ్రంగా మారుతుంది. ఈ పరిస్థితిలో హంగ్ అసెంబ్లీ ఏర్పడే అవకాశముంది.మూడవ సన్నివేశం, బిఆర్ఎస్ క్షీణత కొనసాగితే కాంగ్రెస్ మరింత బలపడే అవకాశం ఉంది. రాజకీయాల్లో సంఖ్యలతో పాటు( Narrative) ప్రభావం కూడ ముఖ్యమైనది. ప్రస్తుతం తెలంగాణలో కథనం కాంగ్రెస్ పక్షాన ఉంది. ప్రజల్లో మార్పు భావన ఇంకా కొనసాగుతోంది.ప్రతిపక్షాలు ఈ కథనాన్ని మార్చలేకపోతే కాంగ్రెస్ ఆధిక్యం కొనసాగుతుంది.

తుది నిర్ణయం :

తెలంగాణ రాజకీయాలు ఇప్పుడు ఒక కీలక మార్పు దశలో ఉన్నాయి. ఇది కేవలం పార్టీల మధ్య పోటీ కాదు. ఇది వ్యూహాలు, కలయికలు, సామాజిక సమీకరణాలు—all these combined struggle for power. బిజెపి ఒంటరిగా అధికారానికి చేరడం కష్టం. బిఆర్ఎస్ ఒంటరిగా పునరాగమనం చేయడం కూడా సవాలు. కాంగ్రెస్ ప్రస్తుతం లాభదాయక స్థానంలో ఉంది. కానీ రాజకీయాలు ఎప్పుడూ స్థిరంగా ఉండవు. ఒక కొత్త కలయిక, ఒక కొత్త నాయకత్వం, లేదా ఒక పెద్ద రాజకీయ సంఘటన ఈ సమీకరణాలను పూర్తిగా మార్చే అవకాశం ఉంది.అందుకే తెలంగాణ రాజకీయాల భవిష్యత్తు ఇంకా తెరిచి ఉంది. నిర్ణయం చివరికి ఓటర్ల చేతుల్లోనే ఉంటుంది.