అధికార పక్షానికి వ్యతిరేకంగా ఓటర్లు తీర్పు ఇవ్వడం లేదా?

2023లో కీలకమైన హిందీ రాష్ట్రాల్లో బీజేపీ తిరిగి అధికారం హస్తగతం చేసుకుంది. అలాగే మహారాష్ట్ర, ఢిల్లీలో తన ప్రభావాన్ని బలంగా పెంచుకుంది. వీటన్నింటిని పరిశీలిస్తే అధికారంలో ఉన్నవారిని ఇకపై సాధారణంగా ఓడించడం కష్టమే అనిపిస్తుంది.

రాజకీయంగా విభిన్నమైన ఐదు రాష్ట్రాలు 2026లో ఎన్నికలకు వెళ్తున్న తరుణంలో, ఈ ధోరణి ఒక శాశ్వత పునరేకీకరణకు సంకేతమా లేక బలహీనమైన ప్రతిపక్షం, బలమైన నాయకత్వం వల్ల ఏర్పడిన తాత్కాలిక దశ మాత్రమేనా అనే ప్రశ్న తలెత్తుతోంది.

"అధికార వ్యతిరేకత" అనే భావననే అతిగా ప్రచారం చేయడం కూడా బీజేపీ విజయానికి కారణంగా చెప్పవచ్చు. ఓటర్లు అనేక సందర్భాలలో ప్రభుత్వాన్ని తిరిగి ఎన్నుకోవడానికి ఆసక్తి చూపలేదని అన్నారు. పాలన కొనసాగింపు, ఆర్థిక అంశాలు, నాయకుడి ఉన్న నమ్మకం ఓటర్లను ఎక్కువగా ప్రభావితం చేస్తున్నాయని అన్నారు. ప్రభుత్వ అనుకూలత అనే భావనను రూపొందించిన విశ్లేషకులు ప్రణయ్ రాయ్, డోరబ్ సోపారివాలాలను ఆయన ఎక్కువగా ఉదహరించారు.

అనేక రాష్ట్రాల్లో విశ్వసనీయమైన ప్రతిపక్షం లేకపోవడమే దీనికి ముఖ్య కారణమని శ్రీనివాసన్ అన్నారు. "ప్రతిపక్షం గందరగోళంలో ఉన్నచోట, 'ప్రత్యామ్నాయం లేదు' అనే అంశం ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకుంటుంది," అని ఆయన అన్నారు. హోరాహోరీగా పోటీ ఉంటుందని అంచనా వేసిన రాష్ట్రాల్లో కూడా తిరిగి అధికార పక్షానికే ఎక్కువగా సీట్లు వచ్చి ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిని వాటిని ఆయన గుర్తు చేశారు. ఫలితాలు నిర్ణయాత్మకంగా అధికారంలో ఉన్నవారికి అనుకూలంగా మారాయి.

సంక్షేమ పథకాల పంపిణీ కూడా ఒక ప్రధాన ఎన్నికల సాధనంగా మారింది. ఒకప్పుడు "ఉచితాలు" అని కొట్టిపారేసినవి, భారతదేశ డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాల సాయంతో ప్రత్యక్ష ప్రయోజన బదిలీల ద్వారా మరింత వ్యవస్థీకృతంగా మారాయి.

"ఇది ఒక పరిశుభ్రతా అంశంగా మారింది," అని శ్రీనివాసన్ అన్నారు. "మీరు ఎన్నికల్లోకి వెళుతున్నప్పుడు, ఏదో ఒకటి అందించాలి." మహమ్మారి అనంతర ఆర్థిక ఒత్తిడి, నగదు బదిలీల సామర్థ్యం అటువంటి పథకాలను రాజకీయంగా ఆచరణీయంగా, ఎన్నికల పరంగా ప్రభావవంతంగా మార్చాయని ఆయన అన్నారు.

అయినప్పటికీ, అధికార పక్షానికి అనుకూల వాదన ఒకేరీతిగా లేదు. ప్రాంతీయ పరిస్థితులు ఇప్పటికీ ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉన్నాయి. అస్సాంలో, ముఖ్యమంత్రి హిమంత బిస్వా శర్మ మద్దతును పటిష్టం చేసుకోవడానికి రాష్ట్ర స్థాయి పాలనను, కేంద్ర ప్రభుత్వంతో పొత్తును రెండింటినీ ఉపయోగించుకున్నారు. పశ్చిమ బెంగాల్‌లో, మమతా బెనర్జీ ప్రాంతీయ గుర్తింపుకు గట్టిగా విజ్ఞప్తి చేయడం ద్వారా బీజేపీ జాతీయ ప్రచారాన్ని ఎదుర్కోవడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు.

తమిళనాడు భిన్నమైన సవాలును విసురుతోంది, అక్కడ నటుడు విజయ్ ప్రవేశం ప్రతిపక్ష ఓట్లను చీల్చగలదు కానీ సంస్థాగత పరిమితులను ఎదుర్కొంటోంది. మారుతున్న ప్రభుత్వాల చరిత్ర, పునరుజ్జీవనం పొందుతున్న ప్రతిపక్షంతో కేరళ అత్యంత అనూహ్యంగా ఉంది, అయినప్పటికీ ముఖ్యమంత్రి పినరయి విజయన్ ఇప్పటికీ సంప్రదాయాలను ధిక్కరించగలరు.

పొత్తుల ద్వారా రూపుదిద్దుకునే అధికార పాలన. నాయకత్వం కేంద్రమైనప్పటికీ, అది అధ్యక్ష తరహా వ్యవస్థ కాదని శ్రీనివాసన్ హెచ్చరించారు. "దీనిని అధ్యక్ష తరహా అని పిలవాలని అనిపించవచ్చు, కానీ అది సరైనది కాదు," అని ఆయన అన్నారు. ముఖ్యమంత్రులు అధికారాన్ని శాసించినప్పటికీ, రాష్ట్ర రాజకీయాలు ఇప్పటికీ సంకీర్ణాలు, సామాజిక పొత్తులపైనే ఆధారపడి ఉన్నాయని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. "వారే ప్రధాన చోదక శక్తి, కానీ విస్తృత సామాజిక కూటములను ఏకం చేయకుండా వారు గెలవలేరు." అన్నారు.

చిన్నదైనా, రాజకీయంగా అస్థిరమైన పోరాట క్షేత్రమైన పుదుచ్చేరిలో, సిద్ధాంతం కంటే పొత్తుల గతిశీలతే ఫలితాలను నిర్ణయిస్తుంది. మొత్తంగా చూస్తే, ప్రస్తుతం మనకు కనిపిస్తున్న చిత్రం షరతులతో కూడిన అధికార అనుకూలతను సూచిస్తుంది. ఇక్కడ పనితీరు, సంక్షేమ పథకాల పంపిణీ, నాయకత్వం ముఖ్యమైనవే అయినా, అవి స్థానిక పరిస్థితుల ద్వారా వడపోతకు గురవుతాయి. శ్రీనివాసన్ చెప్పినట్లుగా, "ఈ ఐదు రాష్ట్రాల్లో చాలా మంది ప్రస్తుత పాలకులు తిరిగి అధికారంలోకి వస్తే, ఈ సిద్ధాంతం బలం పుంజుకుంటుంది, కానీ అప్పటికీ ఆశ్చర్యకరమైన పరిణామాలు చోటుచేసుకోవచ్చు."