ప్రపంచ ఇంధన భద్రత ప్రమాదంలో పడిందా?
ఖార్గ్ ద్వీపంపై దాడి తరువాత ఇరాన్ వ్యూహం మారిందా?
అమెరికా, ఇజ్రాయెల్- ఇరాన్ పై చేస్తున్న యుద్ధం తీవ్రత రోజు రోజుకూ పెరుగుతూనే ఉంది. తాజాగా అమెరికా ఇరాన్ లోని ఖార్గ్ ద్వీపం దాడి చేసి పరిస్థితిని మరింత క్లిష్టంగా మార్చారు. ఈ దాడుల పరిణామాలను మాజీ దౌత్యవేత్త కేపీ ఫాబియన్, మిడిల్ ఈస్ట్ నిఫుణుడు ప్రొఫెసర్ అఫ్తాబ్ కమల్ పాషా ‘క్యాపిటల్ బీట్’ తాజా ఎపిసోడ్ లో విశ్లేషించారు. ఈ ద్వీపం వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యత, అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ జారీ చేసిన హెచ్చరిక, ప్రపంచ చమురు సరఫరా, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై పడే ప్రభావంపై చర్చ జరిగింది.
ఇరాన్ చమురు ఎగుమతులకు ప్రధానం వనరుగా ఉన్న ఖార్గ్ ద్వీపంలోని సైనిక స్థావరాలను అమెరికన్ దళాలు లక్ష్యంగా చేసుకోవడంపై ఎపిసోడ్ దృష్టిని కేంద్రీకరించింది. ఈ ద్వీపం నుంచి ఇరాన్ ముడిచమురును దాదాపు 90 శాతం ఎగుమతి చేస్తుంది. దేశ పెట్రోలియం నెట్వర్క్లో కీలకమైన కేంద్రంగా పనిచేస్తుంది. ద్వీపంలోని చమురు మౌలిక సదుపాయాలు, ప్రధాన ప్రపంచ ఇంధన రవాణా కారిడార్ అయిన హార్ముజ్ జలసంధి ద్వారా షిప్పింగ్ మార్గాల భద్రతకు దాని సంబంధం గురించి ట్రంప్ జారీ చేసిన హెచ్చరికను కూడా ఈ చర్చ పరిశీలించింది.
ఖార్గ్ ద్వీపం దాని వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యత
ఖార్గ్ ద్వీపం ఇరాన్ తీరానికి 16 మైళ్ళు లేదా దాదాపు 26 కి.మీ దూరంలో హార్ముజ్ జలసంధికి వాయువ్యంగా 300 మైళ్ల దూరంలో ఉంది. ఈ ద్వీపం ఇరాన్ దాదాపు 90 శాతం చమురు రవాణాకు ఎగుమతి టెర్మినల్గా పనిచేస్తుంది. అనేక ఆఫ్షోర్ చమురు క్షేత్రాలకు అనుసంధానించబడి ఉంది.
ముడి చమురు అబుజార్ చమురు క్షేత్రం, ఫోరూజాన్ చమురు క్షేత్రం, డోరౌడ్ చమురు క్షేత్రం, ఆఫ్షోర్ క్షేత్రాల నుంచి ద్వీపం సౌకర్యాలకు చేరుకుంటుంది. చమురు నిల్వ చేయడానికి లేదా అంతర్జాతీయ మార్కెట్లకు రవాణా చేయడానికి ముందు నీటి అడుగున పైపులైన్ల ద్వారా ప్రాసెసింగ్ సౌకర్యాలకు రవాణా చేయబడుతుంది. చర్చ సమయంలో ఉదహరించబడిన ఉపగ్రహ చిత్రాలు అనేక పెద్ద ముడి చమురు ట్యాంకర్లు ఇటీవల ద్వీపంలో సరుకును లోడ్ చేస్తున్నాయని సూచించాయి.
యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి ఇరాన్ రోజుకు 1.1 మిలియన్ నుంచి 1.5 మిలియన్ బ్యారెళ్ల చమురును ఎగుమతి చేసిందని పలు నివేదికలను నిఫుణులు ఉదహరించారు.
చమురు మౌలిక సదుపాయాలపై ట్రంప్ హెచ్చరిక
సోషల్ మీడియా ప్లాట్ఫామ్ ట్రూత్ సోషల్లో ట్రంప్ పోస్ట్ చేసిన ప్రకటనను ప్యానెల్ పరిశీలించింది. పోస్ట్లో, అమెరికా అధ్యక్షుడు ఈ ఆపరేషన్ను ఖార్గ్ ద్వీపంలోని సైనిక స్థావరాలను లక్ష్యంగా చేసుకుని జరిగిన ప్రధాన బాంబు దాడిగా అభివర్ణించారు.
"కొన్ని క్షణాల క్రితం నా దిశలో యునైటెడ్ స్టేట్స్ సెంట్రల్ కమాండ్ మధ్యప్రాచ్య చరిత్రలో అత్యంత శక్తివంతమైన బాంబు దాడులలో ఒకదాన్ని అమలు చేసింది. ఇరాన్ కిరీట రత్నం ఖార్గ్ ద్వీపంలోని ప్రతి సైనిక లక్ష్యాన్ని పూర్తిగా తుడిచిపెట్టింది."
ఆ ప్రకటనలో ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలపై మరిన్ని దాడులు జరిగే అవకాశం ఉందని కూడా ప్రస్తావించారు. “కానీ మర్యాద కారణాల దృష్ట్యా, ద్వీపంలోని చమురు మౌలిక సదుపాయాలను తుడిచిపెట్టకూడదని నేను ఎంచుకున్నాను.”
హార్ముజ్ జలసంధిలో సముద్ర భద్రతకు సంబంధించిన హెచ్చరికను ఆయన జోడించారు. “అయితే, ఇరాన్ లేదా మరెవరైనా హార్ముజ్ జలసంధి గుండా నౌకలు స్వేచ్ఛగా, సురక్షితంగా ప్రయాణించడంలో జోక్యం చేసుకోవడానికి ఏదైనా చేస్తే, నేను వెంటనే ఈ నిర్ణయాన్ని పునఃపరిశీలిస్తాను.” దాడి స్థాయిపై చర్చలో ఫాబియన్ దాడి వెనుక ఉన్న వ్యూహాత్మక హేతువు, సంఘర్షణ విస్తృత సందర్భాన్ని ప్రస్తావించారు.
“అధ్యక్షుడు ట్రంప్ తాను సైనిక సౌకర్యాలను మాత్రమే నాశనం చేశానని పేర్కొన్నారు. ఆయన చమురు సౌకర్యాలను తాకలేదు. ఇప్పుడు పరిస్థితిని బట్టి చూస్తే, ఆయన చమురు సౌకర్యాలను తాకకుండా ఉండగలరా అని నాకు తెలియదు.”
ఈ ప్రాంతంలో సముద్ర భద్రతకు సంబంధించిన మునుపటి ప్రతిపాదనలను కూడా ఆయన ప్రశ్నించారు. “కొంతకాలం క్రితం ఆయన హార్ముజ్ జలసంధి గుండా ప్రయాణించే నౌకలకు నావికా రక్షణను ఏర్పాటు చేయబోతున్నానని చెప్పారు. ఆయన అలా చేశారా? లేదు. ఆయన అలా చేయగలరా? సరే, నాకు సందేహం ఉంది, ”అని ఆయన అన్నారు.
సంఘర్షణ తీవ్రత, దాని మూలాలను ఫాబియన్ మరింత వివరించాడు. "ఇరాన్ పై దాడి జరిగింది. సమానత్వం అనే ప్రశ్నే లేదు. దౌత్యపరమైన చర్చల ప్రక్రియ ఫలితాలను ఇస్తున్నప్పుడు ఇరాన్ పై దాడి జరిగింది" అని ఆయన అన్నారు.
ఖార్గ్ ద్వీపం మౌలిక సదుపాయాలు, ఎగుమతులలో పాత్ర పాషా ఈ ద్వీపాన్ని ఒక ప్రధాన సైనిక స్థావరం కంటే ప్రధానంగా చమురు నిల్వ, ఎగుమతి కోసం ఉపయోగించే సౌకర్యంగా అభివర్ణించారు. "ఇది సాపేక్షంగా చిన్న ద్వీపం, ఎక్కువ స్థలం పైప్లైన్లు, నిల్వ ట్యాంకులు, ఇతర అవసరమైన మౌలిక సదుపాయాలచే ఆక్రమించబడింది."
ఈ ద్వీపం పెద్ద ఎత్తున సైనిక స్థావరాలను కలిగి లేదని ఆయన అన్నారు. "వారు ఎటువంటి విమానాలు లేదా ఓడలు లేదా వైమానిక స్థావరాలు లేదా ఏదైనా సైనిక మౌలిక సదుపాయాలను ఉంచలేదు" అని ఆయన అన్నారు.
ట్యాంకర్ ట్రాఫిక్ కోసం ద్వీపం లాజిస్టికల్ ప్రయోజనాన్ని కూడా పాషా వివరించారు. "చుట్టూ సముద్రం లోతుగా ఉండటం వల్ల, భారీ ట్యాంకర్లు వచ్చి లోడ్ చేసుకుని హార్ముజ్ జలసంధి గుండా తమ మార్గాన్ని కనుగొనవచ్చు" అని ఆయన అన్నారు. చమురు ధరలు, ప్రపంచ ఆర్థిక చిక్కులు ఇంధన సౌకర్యాలు, చమురు ఎగుమతులపై మరిన్ని దాడుల ప్రభావాన్ని ప్యానెలిస్టులు ఇద్దరూ చర్చించారు.
ఎగుమతులకు ఏదైనా అంతరాయం ఏర్పడితే అది ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్లను ప్రభావితం చేస్తుందని ఫాబియన్ అన్నారు. "పాషా చెప్పినట్లుగా, చమురు ధరలు పెరుగుతాయి. అప్పుడు దాని ప్రభావం ఏమిటో మీకు తెలుస్తుంది" అని ఆయన అన్నారు. హార్ముజ్ జలసంధిలో షిప్పింగ్ కార్యకలాపాలు పూర్తిగా ఆగలేదని కూడా ఆయన స్పష్టం చేశారు.
"హార్ముజ్ జలసంధి పూర్తిగా మూసివేయబడిందని చెప్పడం సరైనది కాదు. కొంత కదలిక జరుగుతోంది, అయితే చాలా తక్కువ" అని ఫాబియన్ అన్నారు. ద్వీపం సౌకర్యాలు నాశనమైతే లేదా తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నట్లయితే విస్తృత ఆర్థిక చిక్కులను పాషా వివరించారు. "ఇది ప్రపంచ మార్కెట్లో చమురు ధరలను మాత్రమే పెంచుతుంది. ప్రస్తుత పరిస్థితి - ఖతార్ నుంచి గ్యాస్ లేకపోవడం. ఇప్పటికే ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇంధన బిల్లులను వేగవంతం చేసింది" అని ఆయన అన్నారు.
ఈ ప్రభావం ప్రపంచ మార్కెట్లలో విస్తరిస్తుందని ఆయన అన్నారు. "ఇది ద్రవ్యోల్బణం, రవాణా రంగం మొత్తం ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపుతుంది" అని పాషా అన్నారు. వ్యూహాత్మక లెక్కలు, ప్రాంతీయ పరిణామాలు ఇరాన్ చమురు ఎగుమతి మౌలిక సదుపాయాలు తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నట్లయితే సంభావ్య పరిణామాలను కూడా చర్చ పరిశీలించింది.
సౌకర్యాల నాశనం విస్తృత ప్రాంతీయ ప్రతిచర్యలకు దారితీస్తుందని పాషా అన్నారు. "మేము ఎగుమతి చేయలేకపోతే, మిమ్మల్ని కూడా ఎగుమతి చేయడానికి మేము అనుమతించము" అని ఇరాన్ ప్రాథమిక చమురు టెర్మినల్ ధ్వంసం చేయబడితే సాధ్యమయ్యే ప్రతిస్పందనను వివరిస్తూ ఆయన అన్నారు.
గల్ఫ్ ఇంధన ఉత్పత్తిదారులు, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లపై సంభావ్య ప్రభావాన్ని కూడా ఆయన గుర్తించారు. "ఇది గల్ఫ్ దేశాలను మాత్రమే కాకుండా ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను కూడా దెబ్బతీస్తుంది" అని ఆయన అన్నారు.
ఇరాన్-ఇరాక్ యుద్ధంలో ఖార్గ్ ద్వీప సౌకర్యాలను లక్ష్యంగా చేసుకుని తరువాత మరమ్మతులు చేసి ఎగుమతులు తిరిగి ప్రారంభమైనప్పుడు ఇరాన్ అనుభవాన్ని కూడా ఈ సంభాషణ ప్రస్తావించింది. యుఎస్ పాషాలో రాజకీయ చర్చ కూడా సంఘర్షణకు సంబంధించి యునైటెడ్ స్టేట్స్లో రాజకీయ చర్చను ప్రస్తావించింది.
"ప్రజలలో డెమొక్రాట్లలో మాత్రమే కాకుండా రిపబ్లికన్ పార్టీ లోపల కూడా వ్యతిరేకత పెరుగుతోంది" అని ఆయన అన్నారు. యుద్ధం లక్ష్యాల గురించి ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతున్నాయని ఆయన అన్నారు. "కొన్నిసార్లు ఇది అణు సమస్య, కొన్నిసార్లు పాలన మార్పు, కొన్నిసార్లు ఇది క్షిపణి విషయం, ఇవన్నీ గందరగోళానికి దారితీశాయి" అని ఆయన అన్నారు.
వాషింగ్టన్లో సాధ్యమయ్యే నాయకత్వ మార్పు గురించి చేసిన వ్యాఖ్యలకు ఫాబియన్ స్పందిస్తూ ఇలా అన్నారు. "నేను పాషాతో దాదాపు పూర్తిగా అంగీకరిస్తున్నాను, కానీ ట్రంప్ ఎప్పుడైనా వైట్ హౌస్ నుంచి బయటకు వెళ్తాడా అని నాకు అనుమానం ఉంది."
Next Story