‘‘వివాహానికి తల్లిదండ్రుల అనుమతి అవసరం’’

ముసాయిదా నిబంధనల ప్రకారం, జంటలు వారి తల్లిదండ్రుల సంప్రదింపు వివరాలను అందించాలి. వారు వివాహం గురించి వారికి తెలియజేశారో లేదో వెల్లడించాలి. రిజిస్ట్రార్ ముందుకు సాగే ముందు తల్లిదండ్రులకు నోటీసు జారీ చేస్తారు.

వివాహ ధృవీకరణ పత్రం మంజూరు చేయడానికి ముందు ఈ ప్రతిపాదన 30 రోజుల ధృవీకరణ వ్యవధిని కూడా ప్రవేశపెట్టబోతోంది. వారి అనుమతి ఉంటేనే ఇకపై వివాహం చట్టబద్దం అవుతుంది. అయితే విమర్శకులు మాత్రం ఈ కొత్త రూల్స్ ను వివాహాలను ఆలస్యం చేయడానికి తీసుకొచ్చారని చెబుతున్నారు.

మోసాలను అరికట్టడం, లవ్ జిహాద్ లను ఆపడానికి ఈ నిబంధనలు తీసుకొచ్చినట్లు ప్రభుత్వ వర్గాలు చెబుతున్నాయి. అయితే ఇది వయోజనుల హక్కులను కాలరాస్తుందని విమర్శకులు అంటున్నారు. ప్రస్తుత చట్టాల ప్రకారం, యువతీ యువకులు పెళ్లి చేసుకోవాలంటే పెద్దలైతే తల్లిదండ్రుల సమ్మతి అవసరం లేదు.

వివాహ నమోదును కుటుంబ ఆమోదం అవసరం కాకుండా, పరిపాలనా ప్రక్రియగా పరిగణిస్తారు. తల్లిదండ్రుల నోటిఫికేషన్‌ను తప్పనిసరి చేయడం ద్వారా, రాష్ట్రం పరోక్ష అడ్డంకులను సృష్టించే ప్రమాదం ఉందని విమర్శకులు వాదిస్తున్నారు. ఇవి కులాంతర, మతాంతర వివాహాలను నిరోధిస్తున్నాయని అంటున్నారు.

అయితే న్యాయ నిపుణులు రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 21ని ఉదహరిస్తూ, ఇది గోప్యత హక్కు, వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకు హామీ ఇస్తుంది. ఒకరి భాగస్వామిని ఎంచుకునే స్వేచ్ఛను హరిస్తుందని అన్నారు. 2018 నాటి హదియా కేసులో, వయోజన భారతీయులు తమకు నచ్చిన వ్యక్తిని వివాహం చేసుకునే స్వేచ్ఛ ఉందని సుప్రీంకోర్టు ధృవీకరించింది.

“వివాహ సాన్నిహిత్యం, వివాహం చేసుకోవాలా వద్దా, ఎవరిని వివాహం చేసుకోవాలో వ్యక్తులు తీసుకునే నిర్ణయాలు సహా, రాష్ట్రాల ఆధీనంలో ఉండవు. రాజ్యాంగ స్వేచ్ఛలను సమర్థించే కోర్టులు ఈ స్వేచ్ఛలను కాపాడుకోవాలి” అని డివై చంద్రచూడ్ తన తీర్పులో పేర్కొన్నారు.

వయోజనుల మధ్య సహజీవన సంబంధాల చట్టబద్ధతను కూడా కోర్టు సమర్థించింది. మతమార్పిడి నిరోధక చట్టాలు పెద్దల వివాహం చేసుకునే హక్కును తిరస్కరించవని స్పష్టం చేసింది.

ప్రత్యేక వివాహ చట్టం, 1954 మతపరమైన వేడుకలు లేదా తల్లిదండ్రుల అనుమతి లేకుండా పౌర వివాహాలను అనుమతిస్తుంది. వివిధ మతాలను నియంత్రించే వ్యక్తిగత చట్టాలు ఆచారాలను నియంత్రిస్తాయి కానీ ఇద్దరు భాగస్వాములు పెద్దలు అయినప్పుడు తల్లిదండ్రుల ఆమోదాన్ని తప్పనిసరి చేయవు. గుజరాత్‌తో సహా అనేక రాష్ట్రాలు - చట్టపరమైన ప్రమాణంగా తల్లిదండ్రుల అనుమతి అవసరం లేకుండా, కులాంతర వివాహాలను ప్రోత్సహించడానికి ఆర్థిక ప్రోత్సాహకాలను అందిస్తున్నాయి.

రిజిస్ట్రేషన్ నియమాల ద్వారా గుజరాత్ ప్రత్యేకంగా కొత్త నియమాలను వివాహం ఆమోదం కోసం ప్రవేశపెట్టడానికి ప్రయత్నిస్తున్నది. ఇది దేశం అంతటా ప్రామాణిక పద్ధతి కాదు. ఈ నిర్ణయాలు తల్లిదండ్రుల అనుమతి నోటిఫికేషన్ వయోజన స్వయం ప్రతిపత్తి రాజ్యాంగ రక్షణలను ఉల్లంఘిస్తుందా అనే దానిపై ఇప్పుడు చర్చ కేంద్రీకృతమై ఉంది.

చర్చలు కొనసాగుతున్నందున ఈ ప్రతిపాదన ఒక ప్రాథమిక ప్రశ్నను లేవనెత్తింది. రాజ్యాంగం వయోజనులకు మాత్రమే కేటాయించిన నిర్ణయాలలో రాష్ట్రం తల్లిదండ్రులను పాల్గొనేలా చేయగలదా?