ఎకనామిక్ సర్వే సంకేతాలు: 7 శాతం వృద్ధిపై ఆశలు

NIMHANS 2.0కు ప్రభుత్వం ప్రణాళికలు

ఉత్తర భారతదేశంలో మెంటల్ హెల్త్ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ను ఏర్పాటు చేయడం కోసం ప్రభుత్వం NIMHANS 2.0ను ఏర్పాటు చేయనుందని నిర్మలా సీతారామన్ వెల్లడించారు.

16వ ఆర్థిక సంఘం

16వ ఆర్థిక సంఘం నివేదిక ఆమోదం. ఈ నివేదిక సిఫార్సుల ప్రకారం రాష్ట్రాలకు రు. 1.4 లక్షల కోట్లు రాష్ట్రాలకు అందిస్తారు. ఇందులో గ్రామీణ, పట్టణ ప్రాంత స్థానిక సంస్థలకు వాట ఉంటుంది. దీనితో పాటు డిజాస్టర మేనేజ్ మెంట్ నిధులు కూడా ఉంటాయి.

ఉద్యోగాలకు, పర్యాటక రంగానికి పెద్ద ప్రాధాన్యం

యూనియన్ బడ్జెట్ 2026లో కేంద్ర ప్రభుత్వం పర్యాటక రంగాన్ని ఉద్యోగాలు, ఆర్థిక వృద్ధికి కీలకంగా ప్రకటించింది. ఉపాధి కల్పన, విదేశీ మారకద్రవ్య ఆదాయం, స్థానిక ఆర్థిక అభివృద్ధిలో పర్యాటక రంగం పెద్ద పాత్ర పోషించగలదని ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ తెలిపారు.

ఈ దిశగా హాస్పిటాలిటీ రంగంలో శిక్షణ ప్రమాణాలు పెంచేందుకు నేషనల్ కౌన్సిల్ ఫర్ హోటల్ మేనేజ్‌మెంట్ అండ్ క్యాటరింగ్ టెక్నాలజీని అప్‌గ్రేడ్ చేసి నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ హాస్పిటాలిటీని ఏర్పాటు చేయనున్నట్లు ప్రకటించారు. ఈ సంస్థ అకాడమియా, పరిశ్రమ, ప్రభుత్వంతో కలిసి పనిచేస్తుందని తెలిపారు.

గ్రాస్‌రూట్ స్థాయిలో నైపుణ్యాభివృద్ధిపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టనున్నట్లు బడ్జెట్‌లో పేర్కొన్నారు. 20 ప్రముఖ పర్యాటక ప్రాంతాల్లో 10,000 మంది గైడ్లకు 12 వారాల హైబ్రిడ్ శిక్షణ కోర్సును పైలట్ పథకంగా ప్రారంభించనున్నట్లు సమాచారం. ఈ శిక్షణను ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మేనేజ్‌మెంట్ సహకారంతో నిర్వహించనున్నారు.

పర్యాటక రంగానికి డిజిటల్ ఆధారం కల్పించేందుకు నేషనల్ డెస్టినేషన్ డిజిటల్ నాలెడ్జ్ గ్రిడ్‌ను ఏర్పాటు చేయనున్నట్లు ప్రభుత్వం తెలిపింది. దేశంలోని సాంస్కృతిక, ఆధ్యాత్మిక, వారసత్వ ప్రాధాన్యత ఉన్న ప్రాంతాలను డిజిటల్‌గా డాక్యుమెంట్ చేయడం దీని లక్ష్యం. దీనివల్ల స్థానిక పరిశోధకులు, చరిత్రకారులు, కంటెంట్ క్రియేటర్లు, టెక్నాలజీ భాగస్వాములకు కొత్త ఉపాధి అవకాశాలు ఏర్పడే అవకాశం ఉందని భావిస్తున్నారు.

బడ్జెట్‌లో ఈకో టూరిజం, ప్రకృతి ఆధారిత ప్రయాణాలపై కూడా ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. హిమాచల్ ప్రదేశ్, ఉత్తరాఖండ్, జమ్మూ కశ్మీర్‌లో స్థిరమైన పర్వత మార్గాలను అభివృద్ధి చేయనున్నారు. అలాగే తూర్పు ఘాట్లలోని అరకు లోయ, పశ్చిమ ఘాట్లలోని పుడిగై మలై ప్రాంతాల్లో కూడా ట్రెక్కింగ్, హైకింగ్ మార్గాలు రూపొందించనున్నట్లు తెలిపారు.

వన్యప్రాణి పర్యాటకానికి ప్రత్యేక ట్రైల్స్‌ను కూడా ఏర్పాటు చేయనున్నట్లు సమాచారం. ఒడిశా, కర్ణాటక, కేరళలో తాబేలు గూడు ప్రాంతాల వెంట టర్టిల్ ట్రైల్స్, పులికాట్ సరస్సు చుట్టూ బర్డ్ వాచింగ్ ట్రైల్స్ రూపొందించనున్నట్లు ప్రకటించారు.

ఈ చర్యలతో పర్యాటక రంగం ద్వారా యువతకు ఉపాధి అవకాశాలు పెరగడంతో పాటు స్థానిక ఆర్థిక వ్యవస్థ బలోపేతం అయ్యే అవకాశం ఉందని భావిస్తున్నారు.

రైతులకు సీతారామన్ గుడ్ న్యూస్

2026 బడ్జెట్‌లో రైతులకు గుడ్ న్యూస్ చెప్పారు ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్. వ్యవసాయ ఉత్పత్తులను వైవిద్యపరచడం కోసం, ఉత్సాదకతను పెంచడం కోసం, రైతుల ఆదాయాన్ని పెంచడానికి తమ ప్రభుత్వం పాటు పడనుందని చెప్పారు. తీర ప్రాంతాలలో కొబ్బరి, జీడిపప్పు వంటి వాటి విలువకు, వాల్‌నట్స్, పైన్ నట్స్ వంటి గింజలకు కూడా మద్దతు ఇవ్వనున్నట్లు వెల్లడించారు.

బడ్జెట్ 2026: ఆస్ట్రో ఫిజిక్స్‌కు ఆధునిక టెలిస్కోపులు

యూనియన్ బడ్జెట్ 2026లో ఖగోళ శాస్త్రం, ఆస్ట్రోఫిజిక్స్ రంగాలకు కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక ప్రోత్సాహం ప్రకటించింది. విద్యార్థులకు, పరిశోధకులకు మరింత లోతైన అభ్యాస అనుభవాలు అందించేలా ఆస్ట్రోఫిజిక్స్, ఖగోళ శాస్త్రాన్ని ప్రోత్సహించనున్నట్లు ప్రభుత్వం తెలిపింది.

ఈ లక్ష్యంతో దేశవ్యాప్తంగా టెలిస్కోప్ మౌలిక సదుపాయాలను ఏర్పాటు చేయడం లేదా ఇప్పటికే ఉన్న వాటిని అప్‌గ్రేడ్ చేయడం జరుగుతుందని బడ్జెట్‌లో పేర్కొన్నారు.

ఈ ప్రాజెక్టుల్లో నేషనల్ లార్జ్ సోలార్ టెలిస్కోప్, నేషనల్ లార్జ్ ఆప్టికల్ ఇన్‌ఫ్రారెడ్ టెలిస్కోప్, హిమాలయన్ చంద్ర టెలిస్కోప్, కోస్మోస్ 2 ప్లానెటేరియం వంటి కీలక సదుపాయాలు ఉన్నాయి.

ఈ చర్యలతో భారతదేశంలో ఖగోళ పరిశోధనలు మరింత బలపడే అవకాశం ఉందని భావిస్తున్నారు.

బడ్జెట్ 2026: ప్రతి జిల్లాలో బాలికల హాస్టల్ ఏర్పాటు

యూనియన్ బడ్జెట్ 2026లో బాలికల విద్యకు కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక ప్రకటన చేసింది. చదువు, ల్యాబ్ పనుల కోసం ఎక్కువ సమయం కేటాయించాల్సి రావడం వల్ల బాలిక విద్యార్థినులు ఎదుర్కొంటున్న సవాళ్లను దృష్టిలో ఉంచుకుని ప్రతి జిల్లాలో ఒక బాలికల హాస్టల్ ఏర్పాటు చేయనున్నట్లు ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ ప్రకటించారు.

విజిబిలిటీ గ్యాప్ ఫండింగ్ (VGF) పథకం కింద ఈ హాస్టళ్లను ఏర్పాటు చేయనున్నట్లు ఆమె బడ్జెట్ ప్రసంగంలో పేర్కొన్నారు. దీని ద్వారా బాలికలకు సురక్షిత వసతి సదుపాయాలు అందించి వారి విద్యాభ్యాసానికి మరింత మద్దతు ఇవ్వడం లక్ష్యంగా ఉన్నట్లు సమాచారం.

ఈ నిర్ణయం వల్ల జిల్లాల స్థాయిలో ఉన్నత విద్య కోసం బయటకు వెళ్లే బాలికలకు సౌకర్యాలు మెరుగుపడే అవకాశం ఉందని భావిస్తున్నారు.

యూనియన్ బడ్జెట్ 2026లో పెట్టుబడులను ఆకర్షించేందుకు కార్పొరేట్, మున్సిపల్ బాండ్ మార్కెట్లను బలోపేతం చేయాలని ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించింది.

భారత ఆర్థిక ప్రాధాన్యతలు మారుతున్న నేపథ్యంలో విదేశీ పెట్టుబడులను అనుసంధానించేందుకు కార్పొరేట్ బాండ్ మార్కెట్‌ను బలోపేతం చేయనున్నట్లు వెల్లడించింది. ఇందుకోసం నిధులు, కార్పొరేట్ బాండ్ సూచీలపై డెరివేటివ్స్‌కు ప్రాప్యత కలిగిన మార్కెట్-మేకింగ్ ఫ్రేమ్‌వర్క్‌ను ప్రవేశపెట్టాలని నిర్ణయించింది.

అదనంగా, కార్పొరేట్ బాండ్లపై టోటల్ రిటర్న్ స్వాప్స్‌ను కూడా ప్రవేశపెట్టనున్నట్లు ప్రకటించింది.

మున్సిపల్ బాండ్ మార్కెట్‌ను ప్రోత్సహించేందుకు, అధిక విలువైన బాండ్లను జారీ చేసే పెద్ద నగరాలకు ప్రోత్సాహకాలు అందించనున్నట్లు ప్రభుత్వం తెలిపింది. ఇప్పటికే ఉన్న అమృత్ పథకాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని, ఒక్క బాండ్ జారీ రూ.1,000 కోట్లను మించినప్పుడు ఆ నగరానికి రూ.100 కోట్ల ప్రోత్సాహకం ఇవ్వనున్నట్లు పేర్కొన్నారు.

బడ్జెట్ ప్రత్యక్ష అప్‌డేట్స్‌లో ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ సంప్రదాయ వైద్యం, పశుపోషణ, ఆరెంజ్ ఎకానమీ రంగాలకు ప్రోత్సాహం ఇవ్వాలని ప్రతిపాదించారు.

సంప్రదాయ వైద్య రంగంలో ఆధారాలతో కూడిన పరిశోధన, శిక్షణ, అవగాహనను బలోపేతం చేయడానికి ప్రభుత్వం కొత్త కార్యక్రమాలను ప్రారంభించనున్నట్లు తెలిపారు.

పశువైద్య విద్య, సేవలను విస్తరించేందుకు ప్రైవేట్ వెటర్నరీ, పారా-వెటర్నరీ కాలేజీలు, ఆస్పత్రులు, డయాగ్నస్టిక్ ల్యాబ్స్, బ్రిడింగ్ సదుపాయాల కోసం రుణ ఆధారిత మూలధన సబ్సిడీ పథకం ద్వారా 20,000 మందికి పైగా నిపుణులను రంగంలోకి తీసుకురానున్నట్లు పేర్కొన్నారు.

పశుపోషణ రంగంలో భారత, విదేశీ సంస్థల మధ్య సహకారాన్ని సులభతరం చేయనున్నట్లు ప్రభుత్వం వెల్లడించింది.

అదే సమయంలో యానిమేషన్, విజువల్ ఎఫెక్ట్స్, గేమింగ్, కామిక్స్ రంగాలను కలిగిన భారత్ ఆరెంజ్ ఎకానమీకి కూడా మద్దతు అందించనున్నట్లు ఆర్థిక మంత్రి తెలిపారు.

రైల్వే హైస్పీడ్ కారిడార్లలో హైదరాబాాద్ కు ప్రాధాన్యం

యూనియన్ బడ్జెట్ 2026 ద్వారా భారత ఆర్థిక రంగం బలం, భవిష్యత్ దిశపై ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ స్పష్టమైన సందేశం ఇచ్చారు. భారత బ్యాంకులు ప్రస్తుతం బలమైన స్థితిలో ఉన్నాయని, బ్యాలెన్స్ షీట్లు ఆరోగ్యంగా ఉన్నాయని, లాభాలు పెరిగాయని, చెడు రుణాలపై నియంత్రణ మెరుగుపడిందని ఆమె తెలిపారు.

ఆస్తుల నాణ్యత మెరుగుపడటం, కవరేజ్ 98 శాతం దాటడంతో ఈ రంగం స్థిరంగా ఉందని, తదుపరి వృద్ధి దశకు సిద్ధంగా ఉందని భావిస్తున్నారు.

సంస్కరణలు సరైన దిశలో కొనసాగేందుకు “వికసిత భారత్” లక్ష్యంతో బ్యాంకింగ్‌పై హై లెవల్ కమిటీని ఏర్పాటు చేయనున్నట్లు ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. ఈ కమిటీ మొత్తం బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థను సమీక్షించి, భారత ఆర్థిక వృద్ధి తదుపరి దశకు మద్దతు ఇచ్చే మార్పులను సూచించనుంది. అదే సమయంలో ఆర్థిక స్థిరత్వం, ఆర్థిక సమావేశం, వినియోగదారుల రక్షణపై కూడా దృష్టి పెట్టనుంది.

బడ్జెట్‌లో ఎన్‌బీఎఫ్‌సీలు (నాన్ బ్యాంకింగ్ ఫైనాన్స్ కంపెనీలు) అంశాన్ని కూడా ప్రత్యేకంగా పరిశీలించారు. మరింత క్రెడిట్ అందుబాటు, సాంకేతికతను మెరుగ్గా వినియోగించే దిశగా స్పష్టమైన లక్ష్యాలతో ఒక విజన్‌ను రూపొందించారు. ప్రభుత్వ రంగ ఎన్‌బీఎఫ్‌సీల సామర్థ్యాన్ని పెంచేందుకు వాటిని పవర్ ఫైనాన్స్ కార్పొరేషన్, రూరల్ ఎలక్ట్రిఫికేషన్ కార్పొరేషన్ వంటి పెద్ద, బలమైన సంస్థలుగా పునర్వ్యవస్థీకరించనున్నట్లు ప్రభుత్వం తెలిపింది.

విదేశీ పెట్టుబడిదారుల విషయంలో, విదేశీ మారక చట్టాల కింద నాన్-డెట్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్స్‌కు సంబంధించిన నిబంధనలను సమీక్షించనున్నట్లు పేర్కొన్నారు. భారత ఆర్థిక ప్రాధాన్యతలు మారుతున్న నేపథ్యంలో, ఈ నియమాలను మరింత ఆధునికంగా, వినియోగదారులకు అనుకూలంగా మార్చడమే లక్ష్యంగా ఉన్నట్లు వెల్లడించారు.