ఎకనామిక్ సర్వే సంకేతాలు: 7 శాతం వృద్ధిపై ఆశలు

ఏడు హైస్పీడ్ రైల్ కారిడార్స్

1. ప్రజల ప్రయాణాలకు పెంచేలా పర్యావరసహిత ప్రయాణాన్ని ప్రమొట్ చేసేలా ప్రభుత్వం ప్రణాళికలు సిద్దం చేస్తోందని నిర్మలా సీతారామన్ చెప్పారు. దీని కోసం మొత్తం ఏడు హైస్పీడ్ రైల్వే కారిడార్‌ల ఏర్పాటుకు ప్రభుత్వం సిద్ధంగా ఉందన్నారు.

ముంబై-పూణె,

పూణే-హైదరాబాద్

హైదరాబాద్-బెంగళూరు

బెంగలూరు- చెన్నై

హైదరాబాద్-చెన్నై

చెన్నై- బెంగళూరు

ఢిల్లీ-వారణాసి

వారణాసి-సిలిగురి

2. అదే విధంగా ఆర్థిక రంగంలో కూడా కీలక ప్రకటనలు చేశారు నిర్మలా సీతారామన్. బలమైన బ్యాలెన్స్ షీట్స్, రికార్డ్ ప్రాఫిటబిలిటీ, ఆస్తుల క్వాలిటీలో ఇంప్రూవ్‌మెంట్, 98శాతానికి మించిన కవరేజ్ఉన్న బ్యాంకింగ్ సెక్టార్ కోసం ప్రత్యేక కమిటీని ఏర్పాటు చేయనున్నట్లు చెప్పారు. ఈ కమిటీ సదరు రంగం అభివృద్ధికి కావాల్సిన సంస్కరణను ప్రతిపాదిస్తుందని నిర్మలా వెల్లడించారు.

పులికాట్ లో బర్డ్ వాచింగ్ కు ప్రత్యేక ఏర్పాటు

హిమాచల్, ఉత్తరా ఖండ్, జమ్ము కాశ్మీర్, ఆరకు వ్యాలీలో ట్రెకింగ్ కు ప్రోత్సాహం, పులికాట్ లో బర్డ్ వాచింగ్ కు ప్రత్యేక రైలు ఏర్పాటు 

ఆయుర్వేదానికి పెద్ద పీట

ఆయుర్వేదం , ఆయుష్ కు, యోగా లకు ఈ బడ్జెట్ లో పెద్ద పీటవేస్తున్నారు. దేశంలో మూడు ఆల్ ఇండియా ఇన్ స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఆయుర్వేద అను ప్రారంభిస్తారు. ఆయుర్వేద ఔషదాల ఉత్పతిని పెంచేందుకు చర్యలు తీసుకుంటారు. మూలికలను, ఓషధులను పండించేరైతులకు ప్రోత్సాహం.

ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ దేశంలోని ప్రధాన వృద్ధి నగరాలను అనుసంధానించేందుకు ఏడు హైస్పీడ్ రైలు కారిడార్లను అభివృద్ధి చేయాలని బడ్జెట్ 2026లో ప్రతిపాదించారు.

పర్యావరణహిత ప్రయాణికుల రవాణాను ప్రోత్సహించే లక్ష్యంతో ఈ కారిడార్లు కీలక పట్టణ, ఆర్థిక కేంద్రాల మధ్య వృద్ధి అనుసంధానాలుగా పనిచేస్తాయని పేర్కొన్నారు. వీటి ద్వారా ప్రయాణ సమయం తగ్గడం, ఉద్గారాలు తగ్గడం, ప్రాంతీయ అభివృద్ధికి మద్దతు లభించడం లక్ష్యంగా ఉంది.

ప్రతిపాదిత మార్గాలు ముంబై–పుణె, పుణె–హైదరాబాద్, హైదరాబాద్–బెంగళూరు, హైదరాబాద్–చెన్నై, చెన్నై–బెంగళూరు, ఢిల్లీ–వారణాసి, వారణాసి–సిలిగురి.

ఈ కారిడార్లు దేశ ఆర్థిక కేంద్రాలు, టెక్నాలజీ హబ్‌లు, తయారీ క్లస్టర్లు, అభివృద్ధి చెందుతున్న నగరాలను వేగవంతమైన, శుభ్రమైన రవాణాతో అనుసంధానించనున్నాయి.

పర్యావరణహిత ప్రయాణికుల వ్యవస్థలను ప్రోత్సహించేందుకు నగరాల మధ్య వృద్ధి అనుసంధానాలుగా ఈ ఏడు హైస్పీడ్ రైలు కారిడార్లను అభివృద్ధి చేస్తామని ఆర్థిక మంత్రి తెలిపారు.

గ్లోబల్ లీడర్‌షిప్ కోసం కొత్త కమిటీ

ఇండియా సర్వీస్ సెక్టర్‌కు బూస్ట్ అందించడం కోసం అత్యున్నత అధికారంతో ఎడ్యుకేషన్ టు ఎప్లాయిమెంట్ ఎంట్రప్రైజెస్ స్టాండింగ్ కమిటీని ఏర్పాటు చేయనున్నట్లు నిర్మలా సీతారామన్ వెల్లడించారు. ఈ కమిటీ అభివృద్ధికి, ఉద్యోగావకాశాల కల్పనకు, ఎగుమతి అవకాశాలు అధికంగా ఉన్న ప్రాంతాలను గుర్తిస్తుంది. తద్వారా సేవా విభాగంలో భారత్ గ్లోబల్ లీడర్‌గా మార్చే ప్రయత్నం జరుగుతుందని చెప్పారు.

బాంకుల కోసం హై లెవెల్ కమిటీని

బాంకుల పనితీరును సమీక్షించేందుకు ఒక హై లెవెల్ కమిటీని ఏర్పాటు చేయనున్నట్లు నిర్మలా సీతారామన్ వెల్లడించారు.  బ్యాంకింగ్ సెక్టర్ ని వికసిత్ భారత్ లక్ష్యానికి దీటుగా మార్చేందుకు ఈ ప్రయత్నం చేస్తున్నట్లు పేర్కొన్నారు.

యూనియన్ బడ్జెట్ 2026లో ఎన్నికలు జరగనున్న పశ్చిమ బెంగాల్‌కు సంబంధించిన కీలక ప్రకటనలు వెలువడ్డాయి.

డాంకుని నుంచి సూరత్ వరకు తూర్పు నుంచి పశ్చిమానికి అనుసంధానంగా కొత్త ప్రత్యేక ఫ్రైట్ కారిడార్లను ఏర్పాటు చేయనున్నట్లు బడ్జెట్‌లో ప్రకటించారు.

అలాగే పర్యావరణహిత సరుకు రవాణాను ప్రోత్సహించేందుకు వచ్చే ఐదు సంవత్సరాల్లో 20 కొత్త జాతీయ జలమార్గాలను కార్యాచరణలోకి తీసుకురానున్నట్లు వెల్లడించారు.

కేంద్ర ప్రభుత్వం ఖాదీ, హ్యాండ్‌లూమ్, హస్తకళ రంగాలను బలోపేతం చేయడానికి మహాత్మా గాంధీ గ్రామ స్వరాజ్ ఇనిషియేటివ్ను ప్రారంభించాలని ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ బడ్జెట్ 2026లో ప్రతిపాదించారు.

ఈ కార్యక్రమం ద్వారా ఖాదీ, చేనేత, హస్తకళ ఉత్పత్తులకు ప్రపంచ మార్కెట్లతో అనుసంధానం కల్పించడం, బ్రాండింగ్‌కు మద్దతు ఇవ్వడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నట్లు తెలిపారు. అలాగే శిక్షణ, నైపుణ్యాభివృద్ధి, ఉత్పత్తి నాణ్యతను మెరుగుపరచే విధంగా వ్యవస్థను సులభతరం చేయనున్నట్లు పేర్కొన్నారు.

ఈ ఇనిషియేటివ్ ద్వారా చేనేత కార్మికులు, గ్రామీణ పరిశ్రమలు, వన్ డిస్ట్రిక్ట్ వన్ ప్రొడక్ట్ (ODOP) కార్యక్రమం, గ్రామీణ యువతకు ప్రయోజనం కలగనున్నట్లు అంచనా వేస్తున్నారు.

భారత సాంకేతిక ఎకోసిస్టంను మరింత బలోపేతం చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇండియా సెమీకండక్టర్ మిషన్ (ISM) 2.0ను ప్రారంభించనున్నట్లు ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ బడ్జెట్ 2026లో ప్రకటించారు.

ఇండియా సెమీకండక్టర్ మిషన్ 1.0 ద్వారా దేశంలో సెమీకండక్టర్ సామర్థ్యాలు విస్తరించాయని ఆమె తెలిపారు. దీనిపై ఆధారంగా ఇప్పుడు ISM 2.0ను ప్రారంభించి, పరికరాలు, ముడి పదార్థాల తయారీ, ఫుల్-స్టాక్ భారతీయ ఐపీ అభివృద్ధి, సరఫరా గొలుసులను బలోపేతం చేయడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నట్లు పేర్కొన్నారు.

ఈ రంగంలో వృద్ధి వేగాన్ని మరింత ఉపయోగించుకునేందుకు సెమీకండక్టర్ మిషన్‌కు కేటాయింపును రూ.40,000 కోట్లకు పెంచాలని ఆమె ప్రతిపాదించారు.

అదేవిధంగా పరిశ్రమ ఆధారిత పరిశోధన, శిక్షణ కేంద్రాలపై దృష్టి పెట్టి సాంకేతిక అభివృద్ధి, నైపుణ్యవంతమైన మానవ వనరులను తయారు చేయనున్నట్లు తెలిపారు.

ఇక ఏప్రిల్ 2025లో ప్రారంభించిన ఎలక్ట్రానిక్స్ కాంపోనెంట్స్ మాన్యుఫాక్చరింగ్ స్కీమ్కు రూ.22,999 కోట్ల కేటాయింపు ఉండగా, ఇప్పటికే లక్ష్యాలను మించిన పెట్టుబడి హామీలు వచ్చినట్లు ఆర్థిక మంత్రి వెల్లడించారు.

కార్మికాధారిత టెక్స్టైల్ రంగాన్ని బలోపేతం చేయడానికి ఐదు ప్రధాన భాగాలతో కూడిన సమగ్ర కార్యక్రమాన్ని ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ బడ్జెట్ 2026లో ప్రతిపాదించారు.

మొదటి భాగంగా నేషనల్ ఫైబర్ స్కీమ్ను ప్రవేశపెట్టాలని సూచించారు. దీని ద్వారా పట్టు, గొర్రెమేకల ఉన్ని, జ్యూట్ వంటి సహజ ఫైబర్లతో పాటు మానవ నిర్మిత, కొత్త పరిశ్రమ యుగానికి చెందిన ఫైబర్లలో స్వావలంబన సాధించడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.

రెండవ భాగంగా టెక్స్టైల్ ఎక్స్‌పాంశన్ అండ్ ఎంప్లాయ్‌మెంట్ స్కీమ్ను ప్రతిపాదించారు. సంప్రదాయ టెక్స్టైల్ క్లస్టర్లను ఆధునీకరించేందుకు యంత్రాలు, సాంకేతిక అప్‌గ్రేడ్‌లకు మూలధన మద్దతు ఇవ్వడం, సామూహిక పరీక్షా కేంద్రాలు, సర్టిఫికేషన్ సెంటర్లను ఏర్పాటు చేయడం ఈ పథకం ఉద్దేశం.

మూడవ భాగంగా **నేషనల్ హ్యాండ్‌లూమ్ అండ్ హ్యాండిక్రాఫ్ట్ ప్రోగ్రామ్ (NHHP)**ను ప్రకటించారు. ఇప్పటికే ఉన్న పథకాలను సమన్వయం చేసి మరింత బలోపేతం చేయడం, చేనేత కార్మికులు, హస్తకళాకారులకు లక్ష్యిత మద్దతు అందించడం ఈ కార్యక్రమం లక్ష్యంగా ఉంటుందని తెలిపారు.